ANIMADVERSIO
97
chymiae,
id
est,
Elixiris
confectio
sit
impossibilis,
si
aurum
meliorari
non
pos¬
set,
hinc
constat.
Omnes
Philosophi
testantur
Elixir
ex
metallis
conficien¬
dum
esse.
Atqui
praeter
plumbum,
stannum,
aes,
ferrum,
argentum,
&
aurum
nul¬
lum
est
metallum.
Igitur
oportebit
Elixir
confici,
aut
ex
plumbo,
aut
stanno,
aut
aere,
aut
ferro,
aut
argento,
aut
auro.
Atqui,
ut
isti
uolunt,
Elixir
ex
auro
fieri
non
potest,
quia
aurum
meliorari
&
ulterius
digeri
non
potest.
Igitur
necesse
est,
ut
ex
aliquo
reliquorum
quinque
metallorum
conficiatur.
Sed
posito,
quòd
aurum
meliorari
non
possit,
Elixir
neque
ex
plumbo,
neque
ex
stanno,
neque
ex
aere,
neque
ex
ferro,
neque
ex
argento
confici
potest.
Igitur
finis
alchymiae,
qui
est
Elixiris
confectio,
impossibilis
habendus
esset.
Quod
autem
(posito
quòd
aurum
ulte¬
rius
digeri
&
meliorari
non
possit)
Elixir
ex
reliquis
metallis
confici
nullo
mo¬
do
queat,
hinc
constat.
Necesse
est
Elixir
multò
magis
digestum
esse,
quàm
sit
aurum.
Atqui
aurum
inter
metalla
solum
est
plenè
digestum,
quia
ipsum
solum
optesim
passum
est,
ex
completa
actione
caloris:
reliqua
autem
metalla
scate¬
sim
passa
sunt
ex
indigentia
caloris
non
digerentis,
&
noti
depurantis
comple¬
tè.
Igitur
cum
solum
aurum
sit
digestum,
&
Elixir
digestione
superet
aurum,
ne¬
cesse
est,
ut
multò
magis
superet
plumbum,
stannum,
aes,
ferrum,
&
argentum,
Atqui
non
patet
accessus
ab
extremo
ad
extremum,
nisi
per
medium,
&
nihil
potest
fieri
maturissimum,
quin
prius
sit
maturius,
nec
maturius,
nisi
primò
sit
maturum:
quia
cuicunque
comparariuus
gradus
non
competit,
neque
superlati¬
uus
conuenire
potest:
&
nihil
potest
sibi
comparatiuum
uendicare,
nisi
prius
con¬
ueniat
ei
positiuus.
Igitur
cum
Elixir
sit
longè
nobilius,
perfectius,
&
magis
di¬
gestum,
quàm
aurum,
&
reliqua
metalla
ad
aurum
comparata,
sint
ignobilia,
im¬
perfecta,
&
indigesta,
necesse
est,
ut
haec
metalla
ignobilia,
perueniant
ad
eam
no¬
bilitatem,
perfectionem
&
digestionem,
ad
quàm
peruenit
aurum,
antequàm
per¬
uenire
queant
ad
extremum
illud
perfectissimum,
quod
est
Elixir
(&
uelint
no¬
lint,
id
mihi
fateri
coguntur.)
Atqui
nullum
ignobile
metallum
potest
perueni¬
re
ad
eam
perfectionem
&
digestionem,
ad
quam
peruenit
aurum,
quin
transeat
reuera
in
aurum.
Igitur
si
aurum
meliorari
non
potest,
si,
inquam,
ex
auro
Elixir
confici
non
potest,
profectò
neque
ex
aliquo
ignobili
metallo,
ad
perfectionem
auri
promoto
fieri
poterit.
Proinde
necesse
est,
ut
ex
duobus
alterum
mihi
ce¬
dant,
aut
aurum
meliorari,
&
in
Elixir
transire
posse,
aut
Elixir
ex
nullo
metallo
confici
posse,
ideoue
impossibilem
esse
alchymiae
finem.
Obijcient
mihi
forsitan
au¬
thoritatem
Rogerij
Bachonis,
cap.
3.
sui
Speculi
sic
loquentis.
Verba
Bachonis.
Aurum
est
corpus
perfectum
&
masculinum,
sine
superfluitate
aliqua,
aut
di¬
minutione.
&
si
imperfecta,
sola
liquefactione
sibi
commista
perficeret,
esset
Elixir
ad
rubeum.
Argentum
est
etiam
corpus
ferè
perfectum
&
foemineum
quòd
si
imperfecta
sola
fusione
uulgari
perficeret,
esset
Elixir
ad
album,
quod
non
est,
nec
esse
potest:
quia
solummodo
perfecta
sunt.
Quòd
si
illa
perfectio
es¬
set
commiscibilis
imperfectis,
non
perficeretur
imperfectum
cum
perfectis,
sed
potius
eorum
perfectio
cum
imperfectis
diminueretur,
&
imperfecta
fieret.
Sed
si
essent
plusquàm
perfecta,
uel
in
duplo,
uel
in
quadruplo,
centuplo,
uel
ultrà,
tunc
perficerent
imperfecta.
&
quia
natura
semper
operatur
simpliciter,
perfe¬
ctio
in
eis
simplex
est,
&
inseparabilis
&
incommiscibilis
*
nec
arte
ad
opus
ab¬
breuiandum
ponerentur
in
lapide
pro
fermento,
&
reducerentur
tunc
in
pristi¬
num,
quum
summa
uolatilis
superat
summam
fixi.
&
quia
aurum
est
corpus
per¬
fectum
ex
argento
uiuo
rubeo,
claroque,
&
ex
tali
sulfure,
ideo
non
eligimus
ip¬
sum
pro
materia
lapidis
ad
Elixir
rubeum,
eo
quòd
ita
simpliciter
est
perfectum
sine
mundificatione
ingeniosa,
&
tam
fortiter
digestum
&
coctum
naturali
ca¬
liditate,
quod
cum
igne
nostro
artificiali,
uix
in
aurum
&
argentum
operari
ua¬
lemus.
&
quamuis
natura
aliquid
perficiat,
tamen
intimè
mundificare,
seu
perfice¬
re
ac
purificare
ignorat:
quia
simpliciter
operatur
super
illud,
quod
habet.
Quare
f
Suspicor
hic
aliquid
de¬
siderari.