575
ANIMADVERSIO 99
suum tegeret, adiecit. Et licet ignem non ignoremus, tamen ad intimam sui mundi¬
ficationem peruenire nunquam possemus. Vide quaeso, lector, quomodo recidat
in Syllam, cupiens uitare Charybdim. Vide, inquam, quomodo in grauiorem erro¬
rem delabatur. Demiror certè, quid somniaret iste, cum nos ad intimam auri & arg.
mundificationem peruenire non posse, scriberet: praesertim cum ab omnibus pro¬
batis huius artis authoribus audierit, haec duo metalla (& maximè aurum) in inti¬
mis suis uisceribus munda esse. Quod si ita est, quid quaeso egentmundatione? so¬
la enim sordida, polluta, & coinquinata egent mundatione. Quòd si haec impol¬
luta sunt, tam in occulto, quàm in profundo (alioqui enim non essent reuera per¬
fecta, sed tantummodo fucata) quid quaeso tibi uoluisti, Bacho, cum scriberes nos
ad intimam horum duorum nobilium metallorum mundificationem peruenire non
posse? Video quid te deceperit. Legebas apud philosophos, nos solo igne ad in¬
timam metallorum mundificationem peruenire non posse. At cum philosophi hoc
scribunt, non agunt de auro uel arg. quae iam munda sunt, sed agunt de Saturno,
Ioue, Venere, & Marte, quae non solum externa, sed etiam intima, & inossata labo¬
rant immundicie, quae immundicies cum sit eis ingenita, adeò intimis eorum insi¬
det medullis, ut radicitus extirpari non possit, nisi aduentu medicinae tertij ordi¬
nis, ut ait Geber cap. 80. Proinde abuteris hac authoritate, dum eam in aurum & ar¬
gentum retorques, quae si intima, ut tu uis, immundicie laborarent, falsò à philoso¬
phis dicerentur munda, nobilia & perfecta. Sed longè grauius & à ueritate mul¬
to magis alienum est, quod postea subiungis: sic enim scribis. Quare cum inuenia¬
mus aliquod corpus compositum ex tam mundo, uel etiam mundiore sulture & Mer¬
curio, quàm sit aurum uel argentum, super quod natura parum, uel minimum est operata:
ideo excusamur à receptione auri ad rubeum, & argentum ad album. Age quęso, Bacho,
quodnam erit illud corpus metallicum à natura parum elaboratum, quod aequè mun¬
do, aut mundiore, ut tu nugaris, praeditum sit arg. uiuo & sulfure, quàm aurum aut ar¬
gentum? Erit ne Mars? minimè certè, ut ex tuo constat testimonio: sic enim cap. 2.
de Marte scribis. Ferrum est corpus immundum, & imperfectum, ex argento uiuo impu¬
ro, nimis fixo, terrestri, adurente, albo, & rubeo, non claro, & ex simili sulfure ge¬
neratum, & deficit ei fusio, puritas, & pondus, & nimis habet de sulfure fixo im¬
mundo. Cum igitur non sit Mars, eritne Venus? minimè: sic enim de Venere scri¬
bis. Cuprum est corpus immundum, & imperfectum ex argento uiuo impuro, non fi¬
xo, terrestri, adurente, rubeo, non claro, & ex simili sulfure generatum, & deficit
ei puritas, & fixatio cum pondere, habetque nimis de colore impuro & terreitate
non adurente. Cum igitur, ut tu ipse testaris, nec sit Mars, nec Venus, necesse est,
ut sit Iupiter, aut Saturnus. At non est Saturnus, quem tu ipse testaris esse corpus
immundum, ex argento uiuo immundo, & simili sulfure genitum. Superest igitur ut
sit Iupiter, quem tu ipse testaris esse corpus mundum, ex argento uiuo mundo, & si¬
mili sulfure procreatum, & solamei deesse decoctionem. Sed falleris uir bone, & toto
caelo aberras, si louis substantiam substantia auri & argentum puriorem, & magis mun¬
dam esse, persuasum habes. Nam cum tuo ipsius testimonio aurum & argen sint
corpora munda, oporteret Iouem mundum esse, priusquam his duobus mundior dici
possit. Cuicunque enim positiuus gradus accommodari nonpotest, minus ei quadra¬
bit comparatiuus. At quòd Iupiter mundus non sit, testis erit Geber: cuius authori¬
tati philosophi tantum detulerunt, ut ipsum magistrorum magistrum nuncuparint:
cuius haec sunt uerba cap. 35. suae Summae. Iouis ergo traditione non omissa signi¬
ficamus filijs doctrinae, quòd est corpus metallicum, album, non purum, liuidum, &c.
Et eodem cap. sic ait: Induratur uerò & mundatur facilius, quàm Saturnus, quòd
si facilius mundatur, ergo immundus necessariò habendus, sola enim immunda
mundantur. Audiuisti Iouem immundum seu impurum esse, audi iterum Gebrum,
cap. 65. testantem, Iouem ex arg. uiuo impuro esse procreatum: cuius haec funt uer¬
ba. Hac igitur inuestigatione proposita, nostrum propositum sequentes, innuimus,
i 2