575
ANIMADVERSIO 105
potest, & huic negotio obeundo, id est generandis metallorum principijs, se im¬
parem esse agnoscit, & profitetur. Vnde Geber cap. 24. suae Summae, de Suppo¬
nentibus artem in uegetabilibus sic ait. Possibile quidem ponunt naturę, sed non
sibi: licet enim eorum uita, inquit, in centenas annorum myriades protendatur: citius
tamen operi succumbent, & labori suscepto supersedebunt, quàm extremam coro¬
nidem operi imponere queant. In quorum derisionem Richardus Anglicus cap¬
10. sui Correctorij, sic scribit. Quare fatui sunt, qui tot, & tam diuersa negotia, &
sophisticationes ad decipiendum homines adducunt, scilicet secundinas, testas
ouorum, crines; sanguinem rufi hominis, basiliscum, uermes, bufones, herbas, ster¬
cus humanum, & sic de infinitis generibus stercorum, uolentes cum pessimis optima
conficere, & naturae defectum cum his adimplere, & stercus seminando, triticum
metere, quod est impossibile. Nam quae seminauerit homo, haec & metet. Ergo si
stercus seminat, stercus etiam metet. Quare non mirum, inquit, si nullus eorum cum
tali stercore perficit. At insurget quispia, & dicet: Si neque ex uegetabilibus, neque
ex animalibus Elixir confici potest, quo pacto uera & probanda erunt eorum phi¬
losophorum scripta, qui lapidem philosophicum in omni loco, & in qualibet re esse
scribunt? Possem ego cum multis respondere, hoc à philosophis per analogiam, &
similitudinem quandam dictum esse, eo quòd lapis philosophorum per similitudinem
habeat quandam affinitatem cum omni re uegetabili, animali & minerali: quemad¬
modum homo cum omnibus rebus analogiam quandam habet: unde & μικροκόσμος
à philosophis dictus est. Et si hanc adferrem solutionem, nihil profectò alienum à
ueritate adferrem. res enim ita habet, & multi philosophorum hanc difficultatem hoc
responso enodarunt. Sed quoniam ego aliam, multò magis ueritati consentaneam,
huiusmodi solutionem ex Lullo, uiro hac in arte singulari & stupendo didici, ma¬
lo eam adferre, quàm superiorem. Quę ut ab omnibus familiariter intelligi possit,
sciendum est, omnium philosophorum testimonio, tres esse Elixiris partes, scilicet
animam, corpus, & spiritum. Anima nihil aliud est, quàm fermentum uel forma Eli¬
xiris. Corpus est pasta, seu materia. quae duae partes ex solis metallis depromendae
sunt, utpote forma ex Sole & Luna, materia ex Saturno, Ioue, Venere, & Marte,
ut superius ex Lullo indicauimus. Tertia uerò pars lapidis, est spiritus, qui cum sit
sedes, & uehiculum animae, animam corpori infundit, & haec duo extrema, indisso
lubili confoederationis uinculo componit, & copulat: quo mediatore sublato, ani¬
ma cum corpore nunquam foedus inire posset. Etenim non bene conueniunt, nec in
una sede morantur duo extrema, nisi beneficio alicuius medij concilientur, & con¬
foederentur. hic spiritus nihil aliud est, quàm liquor ille, formam & materiam lapi¬
dis attenuans, & in spiritualem naturam reuocans: qui spiritus, interdum à philoso¬
phis caelum, interdum Mercurius solutiuus, interdum menstruum, interdum azoch,
interdum quinta Essentia, & innumeris alijs nominibus nuncupatur. Hunc spiritum
Lullus in tertia Distinct. de quinta Essentia, cap. de Modo extrahendi Mercurium
nostrum, testatur ex omni re elementari, tam uegetabili, quam animali, atque etiam mineralim
posse depromi. Sed inter ea, inquit, nonnulla sunt adeò remota ab arte, ut unius ho¬
minis uita huius spiritus extractioni non satis sit: alia uerò adeò sunt propinqua ar¬
ti, ut intra paucos menses, hic spiritus ab eis obtineri possit. Quòd si hic spiritus
ex animalibus eliciatur, tunc, inquit, cap. ultimo eiusdem tertiae Distinctionis, ani¬
malis nominatur: si ex uegetabilibus uegetabilis, ex mineralibus uerò mineralis.
Et si in Elixiris confectione spiritus animalis assumatur, tunc lapis animalis di¬
citur: si spiritus fuerit uegetabilis, & lapis nuncupabitur uegetabilis: si autem mine¬
ralis fuerit, & lapis à minerali spiritu, mineralis denominationem suscipiet. Et hoc
est, quod philosophi sibi uolunt, cum triplicem faciunt lapidem, scilicet animalem,
uegetabilem, & mineralem. Quam ego cognitionem non Gebro, non Arnoldo, non
Rasi, non Alberto, sed soli Lullo acceptam fero. Ex alijs enim nunquam intelligere
potui, quid sibi uellet lapis animalis, quid uegetabilis, aut quid mineralis. Arnol,