126
LIB.
I.
SVMMAE
millibus
annorum,
sed
quia
principia
illa
sequi
non
valemus:
ideoque
siue
in
mil¬
libus
annorum,
siue
in
pluribus,
siue
in
paucioribus,
vel
momento,
haec
natura
perficiat,
non
tenet
illorum
persuasio.
Quòd
autem
in
principijs
imitari
natu¬
ram
non
possumus,
iam
ex
praecedenti
negatiuo
sermone
satis
abbreuiato
deter¬
minauimus,
&
completiore
sermone
in
subsequentibus
demonstrabimus.
Secun¬
dum
tamen
opinionem
aliquorum
prudentium
&
perspicacium,
intentum
suum
su¬
bito
natura
perficit,
scilicet
vna
die,
vel
breuiori
tempore.
Et
si
hoc
verum
sit,
non
tamen
valemus
in
principijs
naturam
imitari,
id
quod
manifestius
ostensio¬
ne
sufficiente
probauimus,
residuum
tamen
huius
quaestionis
confitemur,
quia
totum
verum
concedimus
esse.
Et,
si
dicant
quod
à
situ
vnius
vel
plurium
stellarum
datur
metallis
perfectio,
quam
ignoramus:
Dicimus
hunc
situm
nos
scire
non
opor¬
tere,
quia
non
est
species
generabilium
&
corruptibilium,
quin
ex
indiuiduis
eius
a¬
licuius
fiat
generatio,
&
corruptio
omni
die,
per
quod
patet
vtique
situm
stellarum
esse
omni
die
perfectiuum
cuiuslibet
speciei
indiuiduorum
&
corruptiuum.
Non
igitur
necessarium
est
stellarum
situm
expectare,
esset
tamen
vtile,
sed
sufficit
so¬
lum
naturae
disponere,
vt
&
ipsa,
quae
sagax
est,
disponat
sitibus
conuenienti¬
bus,
mobilium
corporum:
Non
enim
suum
motum
potest
natura
perficere
sine
mo¬
tu
&
situ
mobilium.
Vnde
si
naturae
artificium
disposueris,
&
consideraueris
quę¬
cumque
ex
contingentibus
huius
magisterij
fuerint,
debitè
perficietur
sub
debito
situ
per
naturam
sibi
conuenientem,
absque
consideratione
illius.
Cum
enim
videmus
ver¬
mem
ex
cane
vel
alio
animali
putrescibili
deductum
in
esse,
non
consideramus
imme¬
diatè
situm
stellarum,
sed
dispositiones
aeris
circumstantis,
&
alias
causas
putrefa¬
ctionis
perfectiuas,
pręter
illum.
Et,
ex
tali
consideratione
sufficienter
scimus
ver¬
mes
secundum
naturam
in
esse
producere.
Natura
enim
sibi
inuenit
conuenientem
situm,
licet
à
nobis
ignoretur.
Et,
si
dicant
perfectionem
in
instanti
dari,
&
prępa¬
rationem
nostram
non
in
instanti
fieri,
&
concludunt
ex
hoc,
non
perficietur
per
artificium,
ergo
nec
ars:
Dicimus
capita
illorum
fatua,
vacuaque
esse
ratione
huma¬
na,
eosque
magis
bestijs,
quam
hominibus
assimilari.
Concludunt
enim
ex
pręmis¬
sis,
nulla
se
habentibus
habitudine
ad
id
quod
illatum
est.
Tantum
ergo
tenet
hęc
argumentatio,
Asinus
currit,
ergo
tu
es
capra,
quantum
&
ipsorum.
Et
hoc
ideo,
quia
&
si
non
fiat
praeparatio
in
instanti,
non
prohibetur
tamen
hoc,
quòd
for¬
ma
vel
perfectio
non
possit
praeparato
dari
in
instanti.
Non
enim
praeparatio
est
perfectio,
sed
habilitatioad
suscipiendam
formam.
Sed
si
dicant
etiam,
quòd
facilius
est,
res
naturales
destruere,
quàm
construere
illas
per
artificium,
&
vix
aurum
possumus
destruere,
&
concludant,
impossibile
esse,
construere
illud:
Responde¬
mus
eis
taliter,
quòd
non
concludunt
de
necessitate,
qua
coartemur
concede¬
re
aurum
non
posse
construi.
Nam
cum
difficulter
destruitur,
difficilius
con¬
struitur:
non
autem
impossibile
est,
illud
posse
construi:
huius
autem
assigna¬
mus
causam,
quia
fortem
habuit
compositionem,
ideóque
difficiliorem
ha¬
buit
resolutionem,
ideoque
difficulter
destruitur.
Et
hoc
est,
quod
facit
eos
opina¬
ri,
impossibilem
esse
illius
constructionem,
quia
destructionem
artificialem
ex
cur¬
su
naturę
ignorant.
Attentauerunt
fortè,
quod
sit
fortis
compositionis,
sed
quàm
fortis
compositionis
sit,
non
attentauerunt.
Sufficienter
itaque
tibi
carissime
fili
so¬
phistarum
fantasias
attulimus.
Restat
ergo,
ex
quo
attentum
promissione
feci¬
mus,
secundum
illam
promissionem
ad
ea
quae
determinanda
sunt,
ex
rationi¬
bus
artem
negantium,
à
datis
transire.
Quae
cum
debitè
determinata
fuerint,
tum
ad
ea
venire
determinanda,
quae
sunt
principia
de
intentione
naturę,
quo¬
rum
essentiam
nos
oportet
disputare
sufficientius
in
insequentibus.
Post
illam
verò
determinationem,
etiam
de
ipsis
sermonem
faciemus,
quae
sunt
principia
nostri
magisterij.
In
prima
tamen
traditione
vniuersalem,
in
sequenti
verò
singu¬
larem