575
132 LIB. I. SVMMAE
principium de intentione naturae, Imò aliud quod sequitur ex illorum essentia¬
rum alteratione, in radice naturae ad terream substantiam. Et est iste modus, quod
prius vnumquodque eorum conuertitur ad terream naturam, & ex his amba¬
bus terreis naturis resoluitur fumus tenuissimus à calore multiplicato in visce¬
re terrae, & hic duplex fumus, est materia metallorum immediata. Hic fumus.
cùm à calore temperato minerae decoctus erit, conuertitur in naturam cuius¬
dam terrae, ideoque fixionem quandam suscipit, quam deinde fluens aqua per
viscera minerae & terrae spongiositatem dissoluit, & ei vniformiter vnitur
nione naturali & firma: Ideoque sic dixerunt sic opinantes, quòd aqua fluens
per meatus terrae inuenit substantiam dissolubilem ex substantiam terrae in vi¬
sceribus illius, & illam soluit, & vniformiter cum illa vnitur, quovsque & sub¬
stantia terrae in visceribus dissoluta, & aqua fluens dissoluens, vnum fuerint
vnione naturali, & ad talem mistionem veniunt omnia elementa secundum
debitam naturalem proportionem, & miscentur per minima, quovsque faciant
vniformem mistionem. Et haec mistio per successiuam decoctionem in mine¬
ra inspissatur & induratur, & fit metallum. Et hi quidem quanuis sint affines ve¬
ritati, non tamen veritatem conijciunt puram.
Diuisio dicendorum de tribus principijs, sulfure scilicet, arsenico, & argento uiuo. Cap. XXVII.
Iam sermone vniuersali determinauimus de metallorum principijs natura¬
libus. Restat igitur vt nunc ponamus vniuscuiusque principij capitulum. Cũm
ergo tria sint, sulfur, arsenicum, & argentum viuum. Primò adscribemus ca¬
pitulum de Sulfure, secundò de Arsenico, tertiò de Argento viuo. Deinde
niuscuiusque metallorum, quae sunt effectus eorum, ponemus capitulum de¬
terminatum, secundum quod est ex opere naturae. Dehinc ad ea quae huius ma¬
gisterij sunt fundamenta, & illorum operationes transeundo, horum omnium
causas assignabimus.
De Sulfure. Cap: XXVIII.
Dicimus igitur quòd sulfur est pinguedo terrae, in minera terrae per tem¬
peratam decoctionem inspissata, quovsque induretur, & sicca fiat, & cum
indurata fuerit, sulfur vocatur. Habet siquidem sulfur homogeneam &
fortissimam compositionem, & est vniformis substantiae in suis partibus ho¬
moeomera, quia homogenium est. Ideoque non aufertur eius oleum ab ipso per
distillationem, sicut ab alijs rebus oleum habentibus. Qui ergo quaerunt ipsum
calcinare non perdendo de illius substantia aliquid, de quo sit curandum, in va¬
num laborant, quoniam non calcinatur nisi per magnam industriam, & multum
de illius substantia dissipando. Ex centum enim partibus vix tibi tres sufficien¬
ter reseruabis post calcinationem. Figi similiter non potest nisi calcinetur pri¬
us, commisceri attamen, & aliquantulum illius fuga retardari, & illius potest
adustio reprimi, & cum commisto facilius calcinatur. Qui ergo quaerit ex eo
opus elicere, illud per se praeparando non eliciat, quoniam cum misto perfici¬
tur, & sine illo protelatur magisterium vsque ad desperationem. Et cum suo com¬
pari fit tinctura, & dat pondus completum vnicuique metallorum, & ipsum à
foeditate depurat & illustrat, & perficitur cum magisterio, sine quo nihil horum
praestat, sed potius corrumpit & denigrat, non igitur sine magisterio ipso vta¬
ris. Qui etiam in praeparatione ipsum commiscere & amicari corporibus no¬
uerit, sciet vnum de secretis naturae maximum, & viam perfectionis vnam, cum
multae sint viae ad vnum effectum, & vnum intentum. Et quodcumque corpus
ex ipso calcinatur, acquirit pondus sine dubio. Aes quoque assumit ex eo Solis
effigiem. Mercurio quoque associatur, & per sublimationem fit Vsifur. Calci¬
nantur denique omnia corpora ex eo facilè, pręter quàm Sol & Iupiter. Sol ve¬
dif¬