575
134 LIB. I. SVMMAE
(vt diximus) densae substantiae, & fortissimae compositionis & firmae. Habent
autem affinitatem magnam metalla adinuicem, non tamen perfectum dimi¬
nutum perficit per eius commistionem. Si enim aurum cum plumbo admi¬
sceatur fusione, non fit ex hoc plumbo aurum, sed euanescit plumbum ab ad¬
mistione, & aduritur: aurum autem in examinatione remanet: Similiter in reli¬
quis inducendo cadit secundum communem cursum. Secundum verò no¬
strum magisterium perfectum imperfectum adiuuat, & imperfectum in nostro
magisterio per se perficitur sine administratione alicuius rei extraneae, & im¬
perfectum hoc eodem magisterio perficitur. Et per Deum, seinuicem alterant
& alterantur, & seinuicem perficiunt & perficiuntur, & per se tantùm vnum¬
quodque perficitur, sine alicuius adminiculo.
De Sole, siue Auro. Cap. XXXII.
Attulimus tibi in generali capitulo summam de intentionibus metallo¬
lorum, specialem tibi tamen faciemus de vnoquoque sermonem. Et pri¬
de Auro. Dicimus ergo quòd Aurum est corpus metallicum, citrinum
ponderosum, mutum, fulgidum, aequaliter in ventre terrae digestum, aqua mi¬
nęrali diutissimè lauatum, sub malleo extensibile, fusibile, examinationem ci¬
neritij & cementi tolerans. Et hac diffinitione itaque elicias, quòd aliquod non
non est aurum, nisi causas diffinitionis & differentias omnes habeat auri. Quic¬
quid tamen metallum radicitus citrinat, & ad aequalitatem perducit & mun¬
dat, ex omni genere metallorum aurum facit: Ideoque per opus naturae perpendi¬
mus, & artificio aes in aurum mutari posse. Vidimus namque in mineris aeris, à qui¬
bus emanabat aqua, secum adducens aeris squamas tenuissimas. Ipsaque diu¬
turno, & continuo lapsu lauit & mundauit. Deinde verò aqua cessante fluere,
vidimus cum sicca arena has squamas per triennium in solis calore excoqui, in¬
ter quas est inuentum aurum verissimum. Aestimauimus itaque per aquae bene¬
ficium illas mundatas fuisse, per Solis autem calorem in arenę siccitate aequali¬
ter digestum, & ad aequalitatem peruenisse. Imitantes autem naturam cum possu¬
mus, similiter alteramus, non tamen in hoc sequi naturam valemus. Aurum quoque
est preciosissimum metallorum, & est tinctura rubedinis, quia tingit ac transfor¬
mat omne corpus. Calcinatur autem & soluitur sine vtilitate, & est medicina lae¬
tificans, & in iuuentute corpus conseruans. Frangitur facillimè cum Mercurio, &
odore plumbi teritur. Non est autem in actu aliquid quod magis in substan¬
tia illi conueniat, quàm lupiter & Luna. In pondere autem & sur ditate, & pu¬
trescibilitate Saturnus, in colore autem Venus, in potentia quidem magis Ve¬
nus, deinde Luna, deinde Iupiter, & deinde Saturnus, vltimo verò Mars. Et
hoc est vnum de secretis naturae. Cum ipso similiter comm iscentur spiritus,
& figuntur per ipsum maximo ingenio, quod non peruenit ad artificem durae
ceruicis & pectoris.
De Luna, siue Argento. Cap. XXXIII.
Solis itaque capitulo praemisso, dicamus sermonem nostrum de Luna, com¬
muni vocabulo argento. Dicimus igitur quòd Argentum est corpus me¬
tallicum, album albedine pura, mundum, durum, sonans, perdurans in cine¬
ritio, sub malleo extensibile, ignibile, fusibile. Est itaque albedinis tinctura, & in¬
durat Iouem per artificium, & conuertit ad se, & commiscetur Soli, & non fran¬
git, sed in examinatione sine artificio cumeo non perseuerat. Qui nouit ipsum
magis subtiliare, & post subtiliationem inspissare & figere, cum auro associatum
cum eo manet in pugna, & ipsum non dimittit penitus. Positum super fumum
acutorum, sicut aceti, salis ammoniaci, & agrestae, fit caelestinus color mira¬
bilis. Et est nobile corpus, sed diminutum a nobilitate auri, & inuenitur eius
minera