575
138 LIB. I. SVMMAE
per sub limationem spiritus à terreitate mundari, quae & ingressionem impedie¬
bat, & colorem immundum dabat. Experientia verò notum tibi facit satis per
uisum tuum, illos ab ea absolutos esse: vides enim eos splendidiores & magis
peruios, & eos facilius corporum densitatem subintrare & penetrare, & non
foedum, vt prius, colorem facere. Quòd verò per sublimationem adustio re¬
moueatur, patet experimento, quoniam arsenicum quo prius ante sui sublima¬
tionem impium & pronum erat ad adustionem, post eius sublimationem
inflammari se non permittit, sed solummodò sine inflammatione recedit, &
hoc idem in sulfure (si experieris) inuenies. Quia autem in nullis alijs quàm
in spiritibus vidimus adhaerentiam ad corpora cum alteratione, per nullam
liam causam fuimus ab eis excusati, quin necessarium fuerit, illos praeparasse
cum mundatione illorum, quae est per sublimationem, ideo huius fuit causa ne¬
cessaria inuentionis. Sublimationis igitur narremus ordinem totum sine dimi¬
nutione, & ipsius causam.
Quid sit sublimatio, & de tribus gradibus ignis in ea obseruandis. Cap. XL.
Dicimus igitur, Sublimatio est rei siccae per ignem eleuatio, cum adhęren¬
tia sui vasis. Sublimatio verò diuersificatur propter diuersitatem spiritu¬
um sublimandorum. Quaedam enim fit cum forti ignitione, quaedam ve¬
cum mediocri, quaedam verò cum igne remisso. Si igitur sublimetur arseni¬
cum vel sulfur, necesse est illa per remissum ignem sublimari, quoniam cum ha¬
beant partes subtilissimas coniunctas vniformiter grossis, ascenderet vtique il¬
lorum tota substantia sine purificatione aliqua, imo denigrata & combusta.
Vt igitur separet quis immundam terream substantiam, necesse est ingenia
duorum inuenire generum, proportionem scilicet ignis, & mundificatio¬
nem cum commistione faecum, quoniam commistio cum faecibus partes com¬
prehendit grossas, & tenet illas in aludelis fundo depressas, nec eas scandere
permittit. Vnde & necesse est, artificem triplicem ignis gradum sublimationi
applicare: Vnum proportionatum taliter, quòd per eum ascendant alterata
tantùm & mundiora & lucidiora, donec per hoc manifestè viderit ipsa mun da¬
ri à terrea faeculentia. Alter verò gradus est, vt quod in faecibus remansit de pu¬
ra illorum essentia, sublimetur cum maiori expressione ignis, videlicet cum
ignitione aludelis & ipsarum faecum, quam videre poterit oculis suis. Tertius
verò gradus est, vt administretur ignis debilissimus sine faecibus, ei quod sub¬
limatum à faecibus, & iam depuratum est, ita vt vix aliquid de illo ascendat,
& quod ascendet de illo sit res subtilissima, quae in hoc opere nihil valet, quia
illa est res, mediante qua adustio fit in sulfuribus. Est igitur tota sublimationis
intentio haec, vt remota terreitate illius per ignis administrationem debitam,
& abiecta similiter ex ea subtilissima & fumosa illius parte, quae adustionem
cum corruptione adducit, relinquatur nobis pars illa, quae in aequalitate con¬
sistit, quae simplicem fusionem super ignem facit, sine adustione aliqua de igne
fugiente sine inflammatione illius. Quòd verò subtilissimum sit adustiuum
manifestissimis argumentationibus probatur. Quia ignis ad suam conuertit
naturam vnumquodque eorum quod magis affine illi est, quia ex vna quaque
re adustibili magis affine est, quod ex illa est subtile, & adhuc magis affine est,
quod subtilius est: ergo & maximè affine quod subtilissimum est. Ab expe¬
rientia similiter, quoniam sulfurvel arsenicum non sublimatum velocissime in¬
flammatur, sulfur verò facilius. Sublimatum verò directè non inflammatur,
sed euolat & extenuatur sine inflammatione, pręcedente tamen fusione. His
itaque patet, sermonem nostrum veridicum esse.
De