162
LIB.
II.
SVMMAE
De
natura
Saturni,
siue
Plumbi.
Cap.
LXVI.
Restat
nos
igitur
de
Saturno
descriptionem
ponere.
Et
dicimus,
quòd
non
diuersificatur
à
Ioue
post
calcinationis
reiterationem,
ad
illius
natu¬
ram
reductio,
nisi
quòd
immundiorem
habet
substantiam
à
duabus
sub¬
stantijs
commistam
grossioribus,
sulfure
scilicet
&
argento
viuo:
Et
quòd
sul¬
fur
in
illo
comburens,
&
sui
argenti
viui
substantiae
magis
adhaesiuum,
&
quòd
plus
habet
de
substantia
sulfuris
fixi
ad
compositionem
suam,
quàm
Iupiter,
Et
harum
probationes
per
experientias
manifestas
adducemus.
Quòd
igitur
ipsum
sit
maioris
terreae
faeculentiae,
quam
Iupiter,
manifestatur
per
visum,
&
per
lauacrum
eius
ab
arg.
viuo,
in
hoc,
quòd
plus
per
lauacrum
emanat
faeculentiae
ab
eo,
quam
à
Ioue,
&
quòd
primum
gradum
calcinationis
suscipit
facilius
quàm
Iupi¬
ter
quod
est
signum
multę
terreitatis:
Nam
corpora
pluris
terreitatis
facilioris
inue¬
nimus
calcinationis,
&
terreitatis
paucę,
difficilioris
calcinationis
Et
huius
est
probatio,
difficillima
Solis
calcinatio
completa.
Et
quòd
non
rectificatur
eius
foeditas
per
calcinationis
reiterationem
sicut
in
Ioue,
quod
est
signum
maioris
foeditatis
in
principijs
eius
ex
natura
sua,
quam
louis.
Quòd
verò
sulfuris
quanti¬
tas
combustibilis
magis
sit
arg.
viui
substantiae
adhęsiua
in
eo
quàm
in
Ioue,
signi¬
ficatur
per
hoc,
quod
non
separatur
de
eo
in
fumum
quantitas
notanda,
quin
sit
citrini
coloris
multae
citrinitatis,
cuius
similiter
est
quod
in
fundo
inferiori
ex
eo
remansit,
id
quod
necessariò
vnius
trium
horum
esse
signum
relinquitur,
aut
nullius
quantitatis
sulfuris
combustibilis
in
eo,
aut
paucissimae,
aut
multum
coniun¬
ctae,
in
principiorum
propinquitate
ad
radicem
commistionis.
Sed
certificati
su¬
mus
per
illius
odorem,
ipsum
alicuius
esse
quantitatis,
&
non
paucę,
imò
multae,
quia
non
remouetur
ab
eo
odor
sulfureitatis
in
breui
tempore.
Ideo
consideraui¬
mus
consideratione
qua
certi
sumus,
sulfur
comburens
illius
sulfuri
non
combu¬
renti
ad
naturam
fixi
approximanti,
in
arg.
viui
substantia
vniformiter
esse
con¬
mistum.
Ideo
cum
scandit
fumus
eius,
necessariò
cum
sulfure
non
comburen¬
te
scandit,
de
cuius
proprietate
est,
citrinitatem
creare.
Quòd
verò
maior
quan¬
titas
sulfuris
non
adurentis
sit
in
ipso
quàm
in
Ioue,
à
nobis
adductum
est
cum
veritate,
per
hoc
quòd
videmus
totum
colorem
ipsius
in
citrinum
mutari,
Iouis
verò
in
album,
in
calcinationibus
suis.
Et
ideo
in
hoc
nobis
aperta
est
via
inue¬
stigationis
causae
huius
operis,
per
quod
in
calcinatione
mutatur
Iupiter
faci¬
lius
in
durum
quàm
Saturnus,
non
autem
in
tarditatem
liquefactionis
velocius
quàm
Saturnus:
Et
illud
ideo,
quoniam
causa
duritiei
naturę
est
sulfur,
&
argen¬
tum
viuum
fixum.
Causa
vero
liquefactionis
est
duplex,
argentum
viuum
sci¬
licet,
&
sulfur
combustibile.
quorum
alterum,
quo
ad
fusionis
perfectionem
sufficit
in
vnoquoque
gradu
eius,
cum
ignitione
scilicet,
&
sine
ignitione
sci¬
licet
argentum
viuum.
Quia
igitur
in
loue
est
multa
argenti
viui
quantitas
non
verè
fixi,
remanet
in
illo
multa
liquefactionis
velocitas,
&
non
remoue¬
tur
ab
illo
faciliter.
Causa
verò
mollificationis
est
duplex,
argentum
scilicet
vi¬
uum,
&
sulfur
combustibile.
Quia
igitur
remouetur
sulfureitas
combu¬
rens
ex
Ioue
facilius
quàm
ex
Saturno,
ideo
ex
eo
altera
causarum
mollitiei
remota,
necesse
est
illud
indurari
calcinatum.
Saturnus
verò,
quia
vtriusque
mollitiei
causas
fortiter
habet
coniunctas,
non
facilè
induratur.
Est
tamen
di¬
uersitas
in
mollitie
per
arg.
viuum,
&
mollitie
per
sulfur:
quia
mollities
per
sulfur
est
cessiua,
mollities
verò
per
arg.
viuum
extensiua
est.
Et
hoc
necessa¬
riò
probatur
per
hoc,
quòd
videmus
corpora
multi
argenti
viui,
multae
exten¬
sionis
esse,
corpora
vero
pauci,
paucae.
Et
ideo
Iupiter
facilius
&
subtilius
ex¬
tenditur
quàm
Saturnus,
Saturnus
facilius
quàm
Venus,
Venus
quàm
Mars,
Luna
subtilius
quàm
Iupiter,
Sol
verò
quàm
Luna
subtilius.
Patet
igitur
quòd
causa