575
PERFECTIONIS GEBERI. 179
huius examinis vitrum proieceris, melius & perfectius depurabitur, quoniam
sordes tollit, & illas infiscat. Potest tamen loco vitri sal proijci, aut borax, aut a¬
lumen aliquod. Smiliter & confici potest huius examen cineritij in crucibulo
terreo, & in circuitu illius sufflari, & super faciem eius similiter, vt citius confle¬
tur examinandum. His igitur sufficienter narratis, ad cementi examen transea¬
mus cum causis suis, & suis experientijs manifestis & notis.
De Cemento, quare quaedam corpora plus, quaedam uerò minus
illud perferant. Cap. XC.
Diximus autem, quòd corpora quaedam magis, quaedam verò minus, per
ignis comburuntur calcinationis modum: vt quae pluris sunt Sulfuris
quantitatem combustibilis continentia, magis: quę verò minus, minus.
Quia igitur Sol inter caetera corpora minoris & Sulfuris quantitatis: ideo in¬
ter cętera omnium mineralium corporum minimè per ignis inflammationem
comburitur. Luna verò post Solem inter omnia corpora reliqua minus est
Sulfuris quantitatis participans, pluris autem quàm Sol: Igitur, minus potest
se cundum hoc inflammationis ignitionem temporis spacio longo tolerare
quàm Sol, & res per consimilem comburentes naturam. Minus Venus: quia
Sole & Luna pluris est Sulfuris, & terreitatis maioris, ideo minus inflamua¬
mationem ignis tolerat. Iupiter verò minus Venere, plus verò Sole & Luna
sulfureitatis & terreitatis participat, & ideo minus per inflammationem Vene¬
re comburitur, plus verò Sole & Luna. Saturnus verò plus terreitatis & sulfu¬
reitatis per naturam in commistione seruauit, quam nunc dicta corpora: & ideo
citius & facilius omnibus dictis inflammatur corporibus, & per inflammatio¬
nem comburitur velocius, propter hoc, quòd sulfureitate maximè habet con¬
iunctam & loue magis fixam. Mars vero non per se, sed per accidens non con¬
buritur. Cum enim cum multae humiditatis commiscetur corporibus, combi¬
bit illam, propter suae humiditatis carentiam: & ideo coniunctus non inflam¬
matur, nec comburitur, si non inflammabilia nec combustibilia sint corpora
sibi vnita. Si verò combustibilia sint illi commista corpora, secundum naturam
suae combustionis, necessariò euenit Martem comburi & inflammari. Cum
igitur ex rebus constituatur inflammabilibus cementum, patet causa illius in¬
uentionis necessaria: & fuit, vt omnia combustibilia adurerentur. Cum igitur
vnum solum sit corpus incombustibile, solum illud, aut ad illius naturam prae¬
paratum, in cemento saluatur. Durant tamen quaedam magis, quaedam verò
minus in cemento. Quae verò magis, & quae minus, nota sunt cum causis dictis.
Durant igitur plus Luna, minus verò Mars, adhuc verò & minus Iupiter, mi¬
nus vero adhuc Venus, minimè verò Saturnus.
Cementi examen quomodo sit componendum & exercendum. Cap. XCI.
Narremus igitur Cementi modum. Cunque cognitu nobis sit maximè ne¬
cessarius in perfectionis examine, dicimus quòd illius compositio est
cum inflammabilibus rebus. Et sunt huius generis res omnes denigrantes
& fugientes, & penetrantes, & comburentes: sicut est vitriolum, sal ammonia¬
cum, & aeris flos, & lapis fictilis antiqui contriti, & sulfuris minima quantitas, aut
nihil, & virilis vrina, cum similibus acutis, & penetrantibus. Incementantur
igitur haec omnia cum vrina virili, & super corporis illius tabulas tenues po¬
nuntur, de cuius intentione sit probationis examinari iudicio. Dehinc verò
tabulae conclusae in fictili vase extendantur super cratem ferream, ita tamen,
quòd vna ex eis alteram non tangat, vt liberè ignis virtus ad illas percurrat ae¬
qualiter, & sic triduo in igne forti conseruetur fictile. Cautela tamen adhibea¬
tur, vt igniantur tabellae, sed non fundantur. Post tertiam autem diem tabellas