207
RICHARDI
ANGLICI
LIBELLVS
VTILIS¬
simus
Περὶ
Χημείς,
Cui
titulum
fecit,
Correctorium.
Praefatio,
quomodo
ars
imitetur
naturam.
Cap.
I.
Cum
omnis
rerum
emendatio
illius
rei
naturam
augmentet,
cuius
est:
Ideo
in
multis
Philosophorum
datis,
per
artem
emendatur
natura,
vl¬
tra
suum
motum,
quem
habuit
in
prima
forma.
Et
tamen
nulla
res
laborare
potest,
nisi
mediante
natura,
cum
ipsa
natura
in
arte
occul¬
tè
&
intrinsecè
laboret
per
artis
administrationem:
per
hoc
sequitur,
emenda¬
tionem
naturae
virtutis
esse
augmentationem,
&
artis
laborem,
illius
rei
emen¬
dationem.
Quoniam
natura
perficit
suum
gradum,
quem
naturaliter
perfi¬
cere
potest,
&
illum
praeterire
nequit,
nisi
ipsa
natura
impedita
fuerit
per
artis
impedimentum.
Quanuis
enim
ars
naturam
non
transcendat,
faciens
no¬
uam
naturam,
per
simplicem
laborem,
tamen
ars
transcendit
naturam,
quo¬
ad
illam
naturam,
quam
potest
proprie
subtiliare.
Et
ideo
dicitur:
Ars
imita¬
tur
naturam,
non
quòd
nouam
aedificet,
sed
quòd
illius
naturae
virtutem
sub¬
tiliet.
Ad
haec
incipit
ars
proficere,
vbi
natura
deficit,
subtilem
naturam
in
re¬
inclusam
detegere,
&
ipsam
manifestare.
Cum
natura
generat
metalla,
tinctu¬
ras
generare
nequit,
quanuis
bene
tincturam
in
se
plenam
occultè
contineat.
Vnde
Philosophus:
Natura
continet
in
se,
quibus
indiget,
&
non
perficitur
nisi
moueatur
arte
&
operatione.
Quare
in
nostrò
opere
ars
non
est
aliud,
quàm
adiuuamen
naturę.
Quod
patet
in
multis
artium
operibus
Laicorum:
Vbi
natura
primùm
producit
lignum:
Secundò,
vstio
ignis
de
lignò
cinerem:
Tertiò
ars
de
cinêre
vitrum.
Et
hoc
totaliter
intelligendum
est.
Si
in
cineribus
ista
prima
materia
vitri
occulta
non
fuisset,
ars
nequaquam
vitrum
inde
produxis¬
set,
aut
perfecisset,
sine
natura
praehabita.
Et
sic
perpendes,
quòd
è
nullis
rebus
aliquid
elici
potest,
quod
in
ipsis
non
existit:
Ideo
omnis
species,
in
sua
specie,
&
omne
genus,
insuo
genere,
&
omnis
natura,
in
sua
natura,
naturaliter
virtutis
affectat
augmentum,
&
fructum
affert
iuxta
naturam
suam,
&
non
in
alia
natura
sibi
contraria,
cum
omne
seminatum
suo
semini
correspondeat,
hoc
dicimus
quo
ad
generationem.
Non
generatur
ab
homine,
nisi
homo,
nec
ab
aliquo
ta¬
li,
nisi
simile
sibi,
&
quo
ad
naturam
imitandam
per
artem,
non
facit
hoc
aliqua
res
simplicit
er
laborans
per
miuisterium
naturae,
nisi
per
naturae
illius
comple¬
xionem:
quoniam
si
aliena
natura
peior
introducitur,
immediatè
ars
simplici¬
ter
non
imitatur
naturam,
sed
illę
peiores
naturę
extraneae
inficiunt
illam
natu¬
ram,
&
statim
non
fit
ex
ea,
quod
fieri
credebatur:
Quoniam
omne
peius
la¬
borans
in
aliqua
re,
nititur
melius
destruere,
&
omne
melius
laborans
in
ali¬
qua
re,
nititur
peius
pérficere.
Et
ideo
vnicuique
artifici
naturam
imitari
necesse
est,
&
illius
naturam
cognoscere,
cuius
rei
naturam
ars
sua
imitatur,
alioqui
fa¬
tue
per
artem,
ipse
naturam
dignoscitur
emendare.
Studium
Philosophiae
esse
necessarium
ad
hanc
artem.
Cap.
II.
Studium
secundum
doctores
amouet
ignorantiam,
&
reducit
humanum
intellectum
ad
veram
scientiam,
&
cognitionem
cuiuslibet
rei.
Ergo
in
pri¬
mis
necesse
est,
per
studium
huius
suauis
operis,
scientiam
acquirere,
&
per
Philosophica
dicta
ingenium
acuere,
cum
in
ipsis
sit
cognita
via
veritatis.
Si
ergo
laborantes
laborem
non
despexerint,
fructum
inde
prouenientem
dul¬
citer
gustabunt.
Qui
verò
studere
adhorruerint,
laborando
perpendant
in
suis
cogitationibus:
Vtrum
ars
ipsorum
sit
naturae
imitatio,
praecipuè
illius
rei
cuius
naturam
ars
illorum
emendare
debet.
Nam
praeter
naturae
imitationem
s
2