575
208 CORRECTORIVM
impossibile est ipsis secreta Philosophorum ad perfectum finem perpetrare:
Sicut de his loquitur Philosophus. Hi transeunt ad practicam, sicut asinus ad
foenum, nesciens ad quid porrigat rostrum, nisi in quantum sensus exteriores,
sine intellectu, per visum & gustum ad pabula deducunt. Sic ipsi asini sine ve¬
ris principijs, & studijs fructuosis, ac naturarum cognitione, quaerunt perficere
opera naturae, & secretum secretissimum totius naturalis Philosophiae, ac opus
optimum, quod hominem ornat moribus, ditat beneficijs, auxiliatur pauperi,
& corpus humanum incolume conseruat praebens ei sanitatem. Et postea sub¬
ditur, de illius occultae naturae medicina. Et ideo omnes huius artis benefi¬
cium diligentes, studijs insistere tenentur, & ex libris veritatem exhaurire, &
non ex fabulis fictis & operibus mendosis, cum haec ars nullatenus veraciter
inueniatur (quanuis hominibus multae sophisticationes appareant) nisi post
terminum studij, & Philosophicorum dictorum cognitionem, seu per scien¬
tis fidelem informationem cum docetur. Qui enim in legendis libris deses ex¬
titerit, in praeparandis rebus promptus esse non poterit. & vltra, Non bene po¬
test de leui practicae assuescere, cuius mens in studijs renuit desudare.
De Principijs naturalibus. Cap. III.
Non est autem haesitandum, hanc artem habere vera principia naturalia,
cum ipsa natura corpora metallica formet in minera, quod patet per Ari¬
stotelem quarto Meteoron, vbi distinguit corpora mineralia in qua¬
tuor species: In lapides, in liquefactiua, in sulfura, & sales: Et horum quaedam
sunt rarae substantiae, & compositionis debilis, & quaedam fortis substantiae, &
quaedam eorum ductilia, & quaedam non. Et quae illorum rationes generatio¬
nis sint, patet ibidem, ergo hic non est necesse poni.
Quot sint partes Mineralium. Cap. IIII.
Distinguuntur autem corpora mineralia specialiter in duas partes, scilicet
in partem metallicam, id est metalla, quae originem ex Mercurio ducunt
vt Aurum, Argentum, Cuprum, Stannum, Plumbum, & Ferrum, & di¬
cuntur mineralia maiora: Et in partem mineralem, quę originem ex Mercurio
non ducunt, vt sales, atramenta, alumina, vitriolum, arsenicum, auripigmen¬
tum, sulfur, & similia, & dicuntur mineralia minora, sunt tamen corpora non
metallica: quum manifestum sit, quòd maiora mineralia, id est, corpora metal¬
lica, originem habeant ex sulfure & argento viuo, secundum magis &
minus depurato. Et nunc ponam differentiam eorum generationis, & di¬
cam vnde originem habeant, quod tamen sufficienter patet in multis Phi¬
losophorum libris.
De Metallis, quae originem ducunt ex Mercurio in genere. Cap. V.
SVNT autem ductibilia, omnia liquabilia metalla, quae originem du¬
cunt ex Mercurio. Nam materia eorum, est substantia aquea, mista cum
substantia terrae, commistione forti, & non potest vnum ab altero separa¬
ri: quare congelatur substantia aquea illius cum frigore magno post actionem
caloris, & ideo ductibilia sunt, & fabricabilia. Sed non congelatur sola aqua,
nisi siccitate, quae alterauit aqueitatem & terrestreitatem, cum in ipsis humor
non est nimis vnctuosus: nam congelatio eorum est ex siccitate terrestri, ideo
non faciliter soluitur, nisi per actionem caloris vehementem in ipsis, secundum
quod sunt fortius ac fortius commista,
Quomodo Metalla ex Mercurio fiant, in specie. Cap. VI.
Rerum natura omnium liquabilium genera, naturaliter operata est ex
Mercurio, vel argento viuo, & sui sulfuris substantia, eo quòd propri¬
um est argenti viui quod coagulatur ex vapore, siue ex calore sulfuris
albi