575
214 CORRECTORIVM
"Quae dum calcatur, tamen à doctis adamatur."
Alij versus, quod viceuersa fit fixum.
"Sed dum fixatur haec res, & in igne domatur
Hanc tegit umbra sua, rerum substantia quinta."
Id est fermentum secundum, qualiter incepisti, taliter finias cum fermento. A¬
lij versus de Inceratione, cùm funditur, tunc omnia cum eo funduntur.
"Omnia coniungit, si funditur, omnia fundit."
Et sequuntur plures versus secundum Albertum, ad quos remitto studiosos.
Et sic exposui tibi quid sit Rebis, & Elixir, & Medicina, & vnde dicantur, &
quae sit aqua Philosophorum, ex qua viua fiunt elementa postea, & è conuer¬
so vnum fiant. Versus,
"Quatuor ex uno fiunt, & quatuor unum.
Haec sunt secreta, sic gaudebis sine meta."
Et si secundum Philosophos habemus naturam sulfuris & Mercurij super ter¬
ram, ex quibus aurum & argentum factum est sub terra. Ex his dictis videtur,
quomodo ars imitatur naturam, & per nullum alium modum.
Quomodo sulfur album & rubeum existat in Luna & Sole. cap. XII.
Cum sit dictum, quòd sulfur Philosophorum rubeum existat in Sole, per
maiorem digestionem & sulfur album in Luna per minorem digestionem
* Vnde Philosophus: Citrinatio non est aliud quàm completa digestio.
Nam calor agens in humidum, primò generat nigredinem, & agens in siccum
generat albedinem, quam albedinem ignis transcendit, agens in eo, purissimam
citrinitatem causat. Et haec omnia in plumbi calcinatione attendi possunt. Etiam
dicit Philosophus, quòd iam actu vnumquodque perfectorum corporum suum
sulfur bonum cum Mercurio contineat, scilicet aurum aureum, & argentum ar¬
genteum. Ideo sulfur album per citrinitatem fit aureum, eo quòd sulfur rubeum,
id est ignis substantia est ibi, qui hoc album plus digessit, & sic sulfur album & ru¬
beum ex vtraque parte existit in Sole. Quare ignis est summa eius perfectio,
vt in igne generati. Et ideo amicabiliter congaudet natura suae igneae naturae.
Vnde quaeritur: Vtrum aliquae res extraneae hoc in corporibus possint causa¬
re? Cùm ars non sit aliud, mediante natura, nisi coctio & digestio illius naturę
per simplicem laborem. Verbi gratia. De mane cùm surrexi, & video vrinam
meam albam, iudico me nimis parum dormiuisse, repono igitur me ad dormi¬
endum, & accepto somno, vrina fit citrina, & hoc nullo alio modo fit, nisi per
digestionem caloris naturalis in me existentis. Sic sequere naturam per artem
similiter decoquendo, digerendo & maturando & subtiliando, cum iam actu
contineat natura in se ignem naturalem, quo maturatur, hunc aliae res non ha¬
bent, & eum dare non possunt. In Luna verò non est, nisi sulfur simplex album
non tantum digestum sicut rubeum, cum non sit nigredine priuatum per actio¬
nem caloris, quem in se naturaliter continet, sed ignis species est obtecta, & oc¬
culta, agens tam in arte, quàm in natura, & e conuerso. Et ideo non est impossi¬
bile, quod ars, mediante natura, hoc plus digerat & perficiat, cùm naturaliter
natura appetat perficere: sed per se non potest, nisi iuuetur arte & operatione:
quanuis isti labores, vt credo, non perueniant ad hominem durae ceruicis. Quia
boni laboratores rarò inueniuntur: Et ideo non fit verum argentum & aurum
nisi fiat ita digestum & decoctum, vel vt medicina, cum qua tingitur, & in me¬
lius melioratur peius. Quia omnium Philosophorum intentio est, cum melio¬
ri peius perficere. Quod fatui contrariè intelligunt, quia cum peiori melius
perfi¬