575
Ars quomodo
inuenienda
Artifici non de¬
sperandum, & à
sophisticis operi¬
bus omnino ca¬
uendum.
Scientia haec pro
quibus data.
Nota
Dimidium facti
qui bene coepit,
habet.
Principia scien¬
tiae.
Principium me¬
tallorum, & ge¬
nerationis mo¬
dus.
Elementa quo¬
modo in metallis
2 DE ALCHEMIA
inueniendam: non tamen propter hoc desperet doctrinae filius, quia si ipsam
quaerat per ea quae in libro sunt scripta, proculdubio ipsam inueniet, non autem
per viam doctrinae, sed proprio motum indagationis naturae, cum magnorum
sumptuum interpositione, & cum magna instantia laborum, & meditatione con¬
tinua, atque poena. Sunt enim multa obstacula ipsius tam famosae scientiae, quae
impediunt artifices ipsam indagantes, omnino praecauenda in hac vera inda¬
gatione: et maximè cùm in desperationem lapsus artifex, inclinat se ad opus so¬
phisticum faciendum, à quo omnino est praecauendum, & in hac vera indagatio¬
ne penitus intendendum. Qui autem ipsam consequi meruit, meritò philoso¬
phus in hac arte philosophiae nuncupatur, & ea semel facta, nullatenus ipsam
reiterare à prudenti opifice contingit. Pro solis enim pauperibus à Deo haec
nobilis scientia est tributa: & si reges & principes eam scirent, nullus philoso¬
phorum de caetero attingere posset. Post studium verò huius libri continuum
& ipso intellecto, opus incipere oportet artificem studiosum, & per opus hanc
scientiam praecelsam subtili ingenio indagare, & ea inuenta omnino certa & ve¬
ra, non sophistica, ipsam secretissimè celare, & custodire, & caute & prudenter
loco & tempore in suis necessitatibus ea vti: quia qui thesaurum publicè por¬
tat & vtitur, cupit deprędari,
CAP. II.
CUM enim vniuscuiusque rei principium & medium debitum sumpserit
effectum, finis inde laudabilis comprobatur. Et philosophus dicit, quòd
ignoratis principijs, caetera etiam subsequentia ignorantur: ergo à con¬
trario cognitis, cognoscuntur. Et in primo Ethicorum dicitur, Quod qui scit
principium alicuius rei, scit ferè vsque ad fines eius. A principijs ergo & medijs
tam praecelsae scientiae est ordiendum, vt ea effectu debito terminetur, vt inde fi¬
nis succedat consummatio gloriosa. Sunt autem principia istius famosae scientiae
eadem quae naturalia in metallis: Metallorum autem principia sunt ista, sub quae fun¬
datur ars in suis actionibus in ipsis formandis. Materia verò principalis omnium
metallorum in suis mineris, de qua ipsa generantur & causantur, est aqua sicca, quam
aquam uiuam, vel argentum viuum aliter nominamus, & spiritus foetens, quem
aliter sulphur appellamus: non tamen in natura sua pro ut sunt in suis mineris
creata, quia in locis suis vbi generantur, nullum metallum inuenitur, sed potius
ista materia est quaedam substantia naturaliter à natura creata, habens in sena¬
naturam & substantiam istorum duorum: & ex ista tali materia vel substantia
duorum praedictorum procreata, generatur & creatur quaedam substantia sub¬
tilis fumosa in visceribus terrae & venis mineralibus, vbi congregantur & deti¬
nentur. Et deinde adueniens virtus mineralis super ipsam fumosam materiam,
eam congelat & vnit se cum ea vnione inseparabili & firma per decoctionem
naturalem, & minerae temperatam, non solùm cum plurimo vtriusque, sed in
plurimo vtriusque, ita quòd nec humidum praedictum, scilicet argentum viuum a sic¬
co, scilicet à praedicta substantia sulfuris, nec siccitas ab humido possunt de
caetero separari. Ex his patet quod in metallis sunt quatuor elementa naturali¬
ter, & quod sunt homogenea: quia nihil aliud sunt quàm fumi subtilissimi per
decoctionem naturalem in suis mineris congelati & fixi, & in metalli natura
alterati, conuersi, & mutati. Item patet quòd humidum radicale metallorum
in eorum calcinatione propter homogeneitatem & fortem vnionem elemen¬
torum ad inuicem in ipsis non consumitur, nec separatur, sicut consumitur &
separatur humidum lapidis, quia non est vnitum in eis cum sicco in plurimo v¬
triusque. Et sic patet quod humidum lapidum est volatile & fugitiuum ab igne,
humidum verò metallorum est fixum & permanens in igne. Item in generatio¬
ne