575
INCERTI AVTORIS 3
ne metallorum substantia sulfuris praedicta se habet per modum agentis, sub¬
stantia verò argenti viui se habet per modum patientis. Et sic patet quòd sulfur
est pater mineralium, argentum autem viuum mater.
CAP. III
Ex praedictis omnibus à prudenti artifice subtiliter intuenti colligitur, quòd
matura in metallis creandis & formandis habet quandam substantiam vel
materiam, videlicet argentum viuum, & sulfur, vt est dictum: ex qua materia
facit naturaliter exire in mineris illam fumosam substantiam, seu materiam sub¬
tilem, quae postea artificio ipsius naturae, vt est dictum, conuertitur in met allum.
Illa vero prima materia à qua fumosa praedicta materia generatur & exit, est
quoddam corpus: & illa fumosa ab ea generata est quidam spiritus: & sic natu¬
ra facit de corpore spiritum, & sic facit ascendere à terra in cęlum, idest rem cor¬
poralem facit spiritualem. Et quia postea hanc materiam spiritualem natura con¬
uertit in metallum, vt est dictum, tunc facit de spiritu corpus: & sic facit descen¬
dere de caelo in terram, idest rem spiritualem facit corporalem in suis operatio¬
nibus & actionibus. In omnibus autem istis operationibus verè non possumus
& propriè ipsam naturam sequi, sed per quandam similitudinem ipsam sequi
tenemur in operationibus istius scientiae, quod magis propriè, provt expedit
arti nostrae, hoc est attentius faciendum.
Item patet quòd omnia metalla quantum ad radicem naturae sunt eiusdem
substantiae vel materiae, & tamen non sunt eiusdem formae, & hoc est propter
infirmitatem & sanitatem, mundiciem & immundiciem, paucitatem & quanti¬
tatem ipsius substantiae argenti viui & sulfuris in vnione & commistione natu¬
rali, & propter naturam minerarum diuersarum, ac longam vel breuem ipsius
naturae decoctionem. Et haec in vniuersali de generatione naturali metallorum
diximus. Si autem haec in particulari quis scire voluerit, videat Philosophum 4.
Meteororum cum suis commentatoribus, & Albertum de mineralibus, & sum¬
mam Geberi philosophi, quae est de perfectione magisterij huius artis.
CAP. IIII.
HVIVS verò famosae scientiae radicalia principia super quae fundatur, sunt
ista, videlicet, Quaedam materia vel substantia propria argenti viui & sulfu¬
rum fumosa & subtilissima, ex natura praedictorum duorum per nostrum
artificium generata, limpidissima, clara tanquàm lachryma, in qua latet & habi¬
tat spiritus quintae essentiae, ut inferius dicemus. Non tamen est ista substantia
ipsum sulfur, nec ipsum argentum viuum, provt sunt in natura sua in mineris suis, sed
est quaedam pars ipsorum duorum, quae non est arg. viuum vel sulfur. Quae sub¬
stantia praedicta fumosa & volatilis in propriam substantiam aliam argenti viui &
sulfuris fixam & firmam, quae est patiens ignem, nec eum fugiens, sed in eo per¬
seuerans, figitur & massatur: quae postea per decoctionem temperatam & con¬
tinuam, & per magisterium huius scientiae cum alijs adhoc conuenientibus con¬
gelatur in lapidem fundentem, fluentem, tingentem, & in igne perseuerantem.
Quidam philosophi dicunt, quòd ex solo argento viuo sine admistione sulfurum
haec materia fumosa generatur, sed hoc est idem, quia argentum viuum habet in se
naturaliter sulfur rubeum mistum: & hoc sulfur rubeum ab albedine ipsius
propria manum separauimus, tentigimus, & vidimus. Attamen Philosophus, qui
dicit, quòd ex sola substantia mercurij sine additamento substantiae sulfurum la¬
pis elicitur vel generatur, non hoc intelligit de substantia fumosa praedicta, in
qua latet spiritus quintae essentiae quem quaerimus quo tingamus, sed de sub¬
stantia fixa & firma lapidis, quae est terra ipsius, in qua figitur idem spiritus: qua
terra ipse lapis spiritualis impraegnatur in ventre venti per magisterium huius
A 2
Mirabilis natu¬
rae in generandis
metallis modus.
Metallorum iden¬
titas, & diuersi¬
tas unde.
Particularis me¬
tallorum scientia
unde petenda.
Principia scien¬
tiae metallicae.
Opinio recitata
Nota
Quid uentus sit,
uide infra Ca. 16