575
Mercurius fit u¬
nunquodque quod
amplectitur.
42 ROSARIVM PHILOSOPHORVM
Quid sit lapis, & quo indiget in operatione ut sit Elixir completum. Cap. X.
Hic igitur est lapis noster famosus, quia non fit transitus de extremo ad ex¬
tremum, nisi per medium. Extrema autem nostri lapidis in primo latere
est arg. viu. in secundo verò est Elixir completum. Media nanque istorum
aliqua alijs sunt magis depurata, decocta, & digesta, & illa sunt meliora, & ope¬
ri propinquiora: quod te carissime ignorare non credo, sed bene scire: non er¬
go ob hoc erres: quoniam si seminauerit homo hęc, & metet. Nam semen suo se¬
mini correspondet, & omne arbustum proprium affert fructum iuxta genus suum.
Natura quidem est sapiens, semper perfici appetens, quoniam in se semper con¬
tinet incrementum suum: iccirco dicit Auicenna Nisi aurum & argentum vide¬
rem, pro certo dicerem, quòd Alchymia non est vera ars. Igitur quamuis lapis
noster hic tam in se tincturam naturaliter contineat, quàm in corpore tenui cre¬
atus à quocunque, per se motum non haberet, vt sit Elixir completum, nisi mo¬
ueatur arte & operatione. Et ideo artes diuersae à diuersis philosophis sunt in¬
uentae, vt compleatur per artificium quod à natura est relictum incompletum:
quoniam natura prona est ad sui perfectionem. Prudenter ergo & non casua¬
liter operare: & scias naturas lapidis, & fortitudines, & quis lapis, cuius lapidis
sit amicus, vel inimicus: vide quòd agnoscas quod ipse fecerit. Et antequam fa¬
cias grossum, fac gracile, ponderosum alleuia, asperum lenifica, durum mollifi¬
ca, amarum dulcifica, & habebis totum magisterium. Scias ergo quòd suarum
operationum aliae medicinae auri, quibus conuenit participare argento in ali¬
quibus, & in aliquibus diuersificare: quoniam in principio suae operationis opus
auri & argenti per omnia conuenit: in modo verò fermentationis disconueniunt:
quoniam fermentum operis argenti, argentum est. Fac ergo vnamquanque spe¬
ciem cum sua specie, & vnumquodque genus in suo genere: quoniam opus albi
ad albificandum, & opus rubei ad rubificandum. Non ergo misceas opus vnius
lapidis cum opere alterius lapidis: quoniam vehementer errares, si secus face¬
res. Alia quippe corpora possibile est quòd operentur, sed non erunt bona si¬
cut illa: quippe quia medicinam quàm non habent, dare non possunt: impossibi¬
le siquidem est, non fixum figere, & immundum mundare: quia non inuenitur in
re, quod in ea non fuerit antea, nec aliquis dare potest quod non habet. Quarè
licet vti possis, vel indiges tu, cùm non possis habere in istis illud, quod est ma¬
ioris temperantiae, & minoris fęcis, si indigueris vsu eorum, oportet primò vt con¬
uertas ea in similitudinem duorum corporum perfectorum, quod nunquam fiet
nisi Sol & Luna in vno corpore coniuncta proijciantur desuper ipsa. Quippe
quia mercurius cùm sit de sua natura conuersiuus, fit vnumquodque cum sin¬
gulis quos amplectitur ex planetis. Si iungatur cum plumbo, plumbum erit: si
cum ferro, ferrum erit: & si cum alijs corporibus, erit consimile eis. Si autem
cum istis duobus iungatur radijs, fit Elixir perfectum. Non ergo operandum est
nisi de ista nobili materia, quia non fiunt res aliqua ratione, nisi secundum eo¬
rum naturam. Quicunque ergo quaerit à natura quod in ipsa non est, fatuitas est
& perditio laboris. Non commedas ergo de filio, cuius mater menstruum pati¬
tur: quem si commedis, leprosus & tu fies, & opus tuum: sed frustum commede de
carne pingui, & habebis aurum & argentum quantum volueris. Et non quae¬
ras à natura quod in ipsa non est, quoniam fatigares animam tuam in vanum.
Haec extracta sunt à Morieno doctore veracique philosopho.
AENIGMA.
Nihil reputans inde lucrum, si ita faceres: sed benefacias unguentum de sulfure, & blanqueto: quoniam
res cuius caput est rubeum, pedes albi: oculi uerò nigri est magisterium. Intellige quod dico, quoniam omnia
uerè sunt uerissima, qualia nunquam philosophus aliquis tradidit meliora.
Inci¬