575
46 ROSARIVM PHILOPHORVM
De recapitulatione primi regiminis: Cap. V.
Modò dicam breuiter totum dissolutionis modum. Sublima ergo primo
mercurium, & deinde soluas ipsum: hinc incorpora ipsum cum terra lota, et
igne, & pariter decoque, quovsque redeant ad suam primam materiam.
Et & hoc ideo fit, vt habeamus sulfur & mercurium de illa materia, de qua aurum
& argentum efficiebantur subtus terram: quia si verum sulfur fuerit, & arg. viu.
bene possumus ex ipsis aurum & argentum facere. Hoc autem magisterium non
est nisi pro diuitibus, & pro mundi altioribus. Et qui habet ipsum, habet thesau¬
rum sempiternum. In ipso ergo tria sunt inquirendam, puta subtile ingenium ar¬
tificis, opera imanuum, & arbitrium. Quod quidem requirit diuitias, sapien¬
tiam, & libros.
De secundo regimine, quod est abluere. Cap. VI.
Secundum autem lapidis regimen est abluere nigrum corruptum, & foe¬
tidum, vt sit valde lucidum, clarum, & à sordibus vacuum. Quod quidem
fieri nullatenus conuenit sine elementorum diuisione, & aquarum distil¬
latione, & lapidis dissolutione: quia elementorum duo sunt lapidea, & duo aqua¬
tica. Lapidea a utem sunt ignis & terra, quia sunt sicca. Aquatica verò sunt aer,
& aqua, quia sunt humida. Ignis ergo commedit illud quod in exterioribus exi¬
stit, quoniam commedit, & vastat, & deuastat sordes aquarum per distillationem.
& subtiliat eas per aeris leuificationem: comminuit etiam grossitudinem lapi¬
dis per calcinationem, & deuorat eorum sulfureitatis salsedinem: & ideo lapis
noster in quatuor elementa diuiditur, vt magis subtilietur, & vt magis à sordi¬
bus depuretur, & postea firmius coniungatur. Sed nunquam fuit aliquid natum
vel crescens, nec animatum, nisi post putrefactionem: ideo putrefiunt, vt ma¬
gis digesta melius separentur: Quippe quia si putrefactum non fuerit, fundi non
poterit, nec soluetur: & si solutum non fuerit, ad nihilum redigetur.
De diuisione lapidis per quatuor elementa. Cap. VII.
Accipe ergo lapidem sic corruptum, & diuide ipsum per quatuor elementa
per distillationem: primò per leuem ignem aequaliter continuatum, & re¬
cipe suam aquam: deinde paulatim vigora ignem donec receperit aerem
igne mistum: quod verò remanet in fundo combustum, est terra nigra, & sic¬
ca. Et scito quòd distillatio aquae habet fieri balneo mediante, eo quòd subti¬
liores lapidis partes sine calore ad naturam simplicis aqueitatis approximantes
per eam distillabuntur. Aer verò & ignis per cineres distillantur: eo quòd per
ipsos, cùm ignitionem sustineant, contingit calores & grossiores terreas par¬
tes sursum eleuari. Subtilior ergo separatio per aquam, cum non sustineat igni¬
tionem, quàm per cineres, elicitur. Isto ergo modo diuides quatuor elementa,
eo quòd oportet extrahi aquam ex sua substantia humida, & non ex alia, quòd
in eis est maior tinctura. De terra verò non cures cuius sit substantiae, dum ta¬
men fuerit alba & fixa substantia. Terra desiccat & figit, aqua verò mundificat
& abluit: aer verò & ignis tingunt, & fluere faciunt. Ideo oportet quòd sit aqua
multa, & aer multus: quoniam multitudo tincturae tanta erit, quanta multitu¬
do aeris erit. Studeas ergo carissime in omnibus operibus tuis mercurium su¬
perare in commistione, vt satis habeas de aere: quoniam si per ipsum solùm per¬
ficere poteris, preciosissimae perfectionis naturae vincentis indagator eris. Ve¬
runtamen firmiter teneas, quòd omnium capitulorum huius praeciosissimae ar¬
tis non excedit precium ipsarum medicinarum expensione quinquaginta ar¬
gen¬