114
ARS
INTELLECTIVA
ligas,
quoniam
per
istas
consequitur
perfectio
quae
est
finis
causae.
Quum
sit
ve¬
rum,
quòd
sine
propria
materia
non
possumus
habere
medicinam
perfectam;
nec
etiam
illam
ponere
in
fine
sine
propria
operatione,
in
tali
forma,
quòd
pro¬
prietas
operationis
naturalis,
aequipollet
proprietati
materiae
naturae
sine
trans¬
grediendo
totam
latitudinem
sui
proprij
generis.
Vnde
nos
dicimus
tibi,
quòd
quodlibet
genus
habet
in
se
naturalem
proprietatem
secundum
suam
propriam
speciem,
&
per
consequens
genus
quodlibet
illorum
habet
proprias
operatio¬
nes
aequipollentes
eorum
proprietatibus
secundum
eorum
exigentiam
diffe¬
rentem
vnam
ab
altera,
&
conseruationem
specierum
earum
propriarum.
Qua¬
re
apparet,
quòd
si
tum
non
intelligas
materiam
naturae
ipsius
latitudinis,
&
ope¬
rationem
eius
praecisè,
nunquam
poteris
consequi
finem,
quem
quaeris.
Audi
quid
dicat
authoritas
philosophicalis,
&
nota
eam,
si
vis
quòd
ad
eam
dimit¬
tam
cum
integra
doctrina.
Opus
est
ei
homini
rationis
volenti
facere
nostrum
Elixir
completum,
quòd
primitus
habeat
in
intellectu
suo
veras
&
proprias
cau¬
sas,
&
virtutes
lapidum
istius
latitudinis
per
scientiam
contrariam
suae
corru¬
ptionis
ignis
consumptiui
omnino
radicaliter
humidi
naturae,
quod
est
ipsius
latitudinis
per
instrumentum
contrarium,
quod
in
chorda
recta
magnę
latitudi¬
nis,
quae
sunt
magis
per
differentias
contrarietatum,
secundum
proprias
for¬
mas
mineralitatis,
sicut
videre
potes
per
praesentem
figuram
Latitudo
diuersarum
specierum
extra
metallum,
argentum
viuum,
nitrum
sal,
sulfur,
vapor.
Latitudo
speciei
metallicae,
Mercurius,
Saturnus,
Iupiter,
Venus,
Mars.
Latitudo
vnius
salis
omnium
metallorum.
Cum
instrumentis
per
reuersionem
appositionis
materiae
purae
secundae
lati¬
tudinis
cum
illa,
quę
est
in
prima
extra
arg.
vium.
inuenies
scientiam
proprietatum
quae
fortiter
contrariantur
in
specie
&
forma
numeralitatis.
Et
adhuc
inuenies
per
primam
latitudinem
cum
argento
vivo,
quae
est
respiciendo
formam
&
suam
cor¬
ruptionem
per
transmutationem
speciei
in
speciem,
quae
est
alterius
latitudinis,
videlicet,
tantùm
vadit
arando
calor
comburens
de
materia
in
materiam,
quòd
illas
vadit
domando,
donec
argentum
viuum
sit
gelatum
sub
proprietate
speciei
metal¬
lorum
per
illum
magnum
transitum,
quem
ille
facit
cum
argentum
viuum
de
medio
in
medium.
Vnde
omnia
corpora
creantur,
sicut
potes
sentire
per
propriam
essen¬
tiam
corporis
lucentis
compositi
de
argento
viuo
per
calorem
caelestem,
&
non
per
terrestrem:
per
istum
modum
intelliges
proprietates
materiae,
de
qua
indiges
cum
signis
cognitis
&
demonstrationibus,
quae
de
sua
propria
latitudiue
saltant
Et
erit
tibi
manifestè
declarata
per
clarum
intellectum
rectitudo
virtuosa
o¬
perationis
materiae,
naturae
istius
latitudinis,
quia
virtuosa
rectitudo
operatio¬
nis
procedit
à
perfecta
cognitione.
Et
per
hoc
omnis
artista
habet
tam
directè
operari,
quàm
propriè
cognoscit,
&
non
plus:
ita
quòd
si
nihil
intelligat,
nihil
scit
facere.
Et
ideo
dico
tibi,
plenam
cognitionem
dispositionis
operis
habere
non
potes,
nisi
per
considerationem
illius
respectu
sui
perfecti
finis,
quoniam
sicut
effectus
cognoscitur
per
causam,
sic
sua
causa
cognoscitur
per
effectum
suum.
Et
hoc
sit
tibi
canon
directiuum
cognitionis
naturalis,
&
per
genus
operatio¬
nis
naturalis,
&
regula
propria
dirigens
intellectum
operatoris
naturalis,
non
solùm
ad
mensurandum
transitus,
id
est
temperamenti.
Imò
similis
est
regula
directa
ad
mensurandum
virtutes
elementales,
&
similiter
caelestes,
scilicet
lu¬
ciditates
&
praeparationes
naturae,
&
proportionem
mistionis
substantialis
in
coniunctis
essentijs
elementatis,
quae
constituunt
temperamentum
in
re
intem¬
perata.
Et
sic
hoc
fuit
declaratum
in
collectione
causarum
supradictarũm,
quod
tibi
primo
necesse
est
intelligere,
priusquam
per
scientiam
possis
operari,
quia
qui