RAYMVNDI
LVLLII
125
qui
non
habet
causam
non
potest
habere
effectum.
Patet
igitur
manifestè,
quòd
scientiam
intellectualem,
priusquam
aliquid
facias
operis
te
habere
oportet
quia
omnes
Philosophi
pro
regula
generali
hoc
dixerunt.
Modus
ergo
ad
sciendum
istud
instrumentum,
quod
scientia
intellectualis
dicitur,
in
forma
theoricali
est
iste.
Modus
habendi
instrumentum
intellectuale.
Diximus
supra
in
sensu
philosophali
quòd
plena
cognitio
dispositionis
o¬
peris
non
potest
haberi,
nisi
per
comparationem
ipsius
ad
suum
perfectum
finem,
qui
est
extremitas
vltima
latitudinis
operationis
naturae,
per
quam
quilibet
artista
debet
perscrutando
applicare
totum
suum
intellectum,
sicut
ap¬
parere
porest
per
istam
figuram,
quae
est
operatiua
perfectionis,
&
vocatur
fi¬
gura
latitudinis,
in
qua
includuntur
extremitates
&
media,
&
perfectae
opera¬
tiones
naturae
Per
inrellectum
istius
figurae
potest
cognoscere
naturalis
intellector
per
do¬
ctrinam
intellectualem,
quomodo
diuersificatur
in
forma
ad
finem
optatum
conquirendum
in
operatione
in
tantum,
quod
incepit
ad
finem
operationis
naturae
Principium
operis
secundi
Finis
intellectiuae
artis
Naturae
latitudò
Calor
in
materia
Latitudo,
motus
materiae
Latitudo,
calor
in
materia
Principium
philosophandi
per
data
à
natura
Intellectus
naturae
Finis
operis
secundum
intellectum
Latitudo,
mistio
materiae.
Latitudo,
resolutio
mat.
Latitudo,
perfectio
in
natura.
Et
hoc
per
hoc
quòd
non
posset
habere
instrumentum
originale
habendi
no¬
titiam
descendendi
ad
suam
causam
in
vera
intentione,
quae
descensio
fit
ab
an¬
tecessiua
graduatione
refluendo
de
gradu
in
gradum
vsque
ad
suun
finem,
quae
est
principium
materiae
&
operationis,
per
quem
effectus
demonstratur,
nec
a¬
liàs
nisi
per
effectum
descendentem
à
causa.
Quoniam
natura
nobis
monstra¬
uit
finem
causae
sicut
per
Solem,
&
alia
quae
ipsa
creauit,
quae
sunt
effectus
&
ter¬
minationes
causarum,
secundum
meritum
suae
latitudinis,
immediate
intelle¬
ctus
considerat,
&
inuestigat
primò
causam
praecedentem
&
immediatam
il¬
lius,
de
qua
&
per
quam
successiuè
cadunt
sine
alio
medio.
Et
ita
de
medio
in
medium
cum
resolutione
graduata,
&
cum
instrumento
praeuiso,
quod
excitat
intellectum
non
transeundi
vltimam
istam
latitudinem,
donec
sit
ad
finem
suum
quae
est
principium
materiae
&
operis,
vt
supradictum
est,
&
principium
latitu¬
dinis
respectu
materiae
&
operis,
&
finis
dictae
latitudinis
respectu
habendi
pro¬
priam
notitiam
doctrinę
intellectualis,
ad
satisfaciendum
operibus
naturae.
Et
quando
per
talem
inuestigationem
intellectus
inuenit
per
instrumentum
de¬
monstratiuum
accommodatum
corruptioni,
quae
corruptio
firmat
&
roborat
in
tellectum
in
actualitate,
per
vera
&
infallibilia
signa,
quae
falli
non
possunt
per
causas
desideratas,
tunc
veniunt
effectus.
Totum
hoc
rotatur
&
vertitur
simul
per
rotam
circulatam,
quia
sic
transit
medium
sicut
principium,
&
etiam
princi¬
pium
sicut
finis.
Tunc
scit
principia
per
causas
cognitas,
de
quibus
postea
po¬
test
homo
operari,
qui
hoc
cognoscit,
&
conquirere
effectum
suae
causae,
quae
est
suae
naturae
verum
principium
&
operatio
naturalis,
&
ita
declaratur
modus
quomodo
habemus
notitiam
per
artem
intellectiuam,
per
proprium
instrumen¬
tum,
non
tantummodò
de
principijs,
scilicet
materiali
operatiuo
naturae,
sed
de
tota
ista
latitudine
incluliuè
sine
transgrediendo
illam:
cuius
inuestigationis
no¬
bis
pateret
demonstratio,
sicut
patet
per
hoc
quod
dictum
est
supra,
quòd
opus
naturae
non
transit
de
extremo
in
extremum
nisi
per
media,
nec
per
consequens
opus
cum
intentione,
nisi
per
successionem
operationis.
Et
vt
sit
verum
im¬
K
4