575
120 ARS INTELLECTIVA
tionis eorum in natura radicata: Et est primus gradus & principium istius lati¬
tudinis. Et secundum quòd tu cognoscis gradus, successiuè tu debes intellige¬
re sine transgressu naturae eorum actiones aequipollentes caloris eorum infor¬
matiuorum continuè, quia omnes aequipollent vna alteri tali modo quòd na¬
tura cuiuscunque gradus requirit actionem proprię proprietati suae tolerabi¬
litatis. Et sic quum tu habueris notitiam supradictam perinuestigationem pro¬
priam artis intellectiuae sine transgressione metarum rationis cooperantis sub
istis instrumentis demonstratiuis (vel diuinis) quae regulant sensum & totum
intellectum, per quae erunt eorum causae patefactae & demonstratae per realem
cognitiouem, quae cognitio est directè nota per proprietates graduum, quae
sunt in scala philosophali, scilicet per doctrinam mediorum eorum, & eorum
propriorum extremorum sicut immediate dependent ab eorum propinquis natu¬
ris, vt supra dictum est, & satis demonstratum per figuram perfectionis intelle¬
ctiuam, & per figuram operatiuam perfectionis, per quas potest haberi cogni¬
tio intellectiua naturae omnium corporum diminutorum à perfectione per in¬
strumentum contrarium respectum habentem in oppositum dictae figurae intel¬
lectiuae, quae est perfectionis, vel suorum instrumentorum perfectiuorum, quę per
rationem elongantur ab eorum causa contraria, sicut apparere potestper prę¬
sentem figuram, quae est perfectiua & imperfectiua ad finem, quod tu intendas &
videas defectus eorum per contraria vincula formata cum differentijs.
Corruptio
Perfectio
Vniformitas
Mistio
Confusio
Difformitas
------------
figura
perfectiuorum
------------
figura
perfectiuorum
Per hanc figuram patet, quòd difformitas est instrumentum contrarium vni¬
formitati, & quantum plus est sibi contrarium, tantum elongatur à perfectione, &
magis participat imperfectionem, quae est corruptio & instrumentum contra¬
rium perfectioni, quoniam omnis causa demonstrat suum effectum magis pro¬
pinquum secundum proprietatem suae naturae & concordantiae, vel contrarieta
tem per alias differentias causatas secundum plus vel minus: quare quum natura
sua sit difformis, vult & requirit sua improprietas imperfecta per potestatem
suae naturae scilicet imperfectam, quòd materia sua perueniat in causam imper¬
fectam. Veruntamen debet intelligere hoc esse ex parte fragilitatis naturae, &
non ex parte formae proprietariae: sed per formam cognoscitur perfectio vel im¬
perfectio materiae in quantum forma recipit determinationem suae materiae:
quoniam sicut eam recipit, ita eam demonstrat, & per illa intrauit instrumenta¬
liter sua materia in esse perfecto vel imperfecto: Quare concludit ur, quòd si¬
tu cognoscis naturam formae, iam verò cognosces meritum materiae, si sit perfe¬
ctionis vel imperfectionis: Ergo considera formam respectu materiae, quia for¬
ma de qua fit proprietas est summum instrumentum, & per hoc instrumentum
potes acquirere multas artes reales, quae secretae & occultatae sunt in natura: &
inquantum difformitas elongatur a perfectione, & appropinquat in perfectio¬
nem, in tantum potest sentire tuus spiritus, quòd summa vniformitas appropin¬
quat magnae perfectioni, & elongatur à magna corruptione, & tanquam con¬
fusae appropinquatur difformitati, & ab vniformitate elongatur: sic mistio ap¬
propinquatur vniformitati, & elongatur à magna difformitate per virtutem
proprietatis auri causatae à perfectione. Sed quum omnes causae cognoscantur
per radicem suae formae, & sine ipsa cognosci non possunt, ideo loco exempli in
capitulo sequenti dicemus, quid sit forma.
De for