166
DE
MERCVRIO
SOLO
sumus,
ex
grauibus
&
leuibus,
mollibus
&
duris,
calidis
&
frigidis,
humidis
&
siccis,
inter
se
adinuicem
à
natura
concordiae
pace
ligatis,
perpetuus
factus
est:
ita
lapis
quem
praedixi
omnem
rem
vincens
&
penetrans
subtilem
&
so¬
lidam
ex
eisdem
in
id
ipsum
à
philosophia,
nexu
amicabili
stante
super
ignem
perpetuus
est
creatus.
Sicut
enim
non
possunt
grauia
nisi
leuium,
nec
leuia
nisi
grauium
consortio,
superius
vel
inferius
retineri:
Sic
non
poterit
calidum
nisi
frigidi,
nec
humidum
nisi
sicci
admistione,
quomodolibet
temperari,
&
è
conuerso.
Quum
verò
alternatim
congrue
desponsantur,
fit
ex
eis
sub¬
stantia
temperata,
quam
non
potest
ignis
violentia
superare,
nec
terrae
foe¬
tulentia
vitiare,
nec
aquae
limositas
condensare,
nec
tactus
aeris
obumbrare.
Calor
enim
&
humor,
frigus
&
siccitas,
provt
dicit
idem
Aristoteles
in
Lu¬
mine
luminum,
sunt
radix
&
fundamentum
omnium
compositorum.
In
quo¬
cunque
ergo
composito
ista
quatuor
magis
concorditer
sunt
ligata,
quòd
v¬
num
non
multum
praedominatur
alteri,
illud
compositum
fortius,
sanius,
du¬
rabilius,
&
efficacius
reperitur,
vt
patet
in
auro,
&
in
quacunque
alia
re
bene
complexionata.
Similiter
contingit
in
lapide
nostro
philosophico:
Vnde
in
Turba
Philosophorum
dicitur,
Conuerte
elementa,
&
quod
quaeris
inue¬
nies.
Conuertere
autem
elementa,
est
facere
humidum
fixum,
&
fugiens
fi¬
xum.
Quum
autem
humidum
&
siccum
continuè
pertingant
se
ad
inui¬
cem,
adipiscetur
siccum
ab
humido
facilem
impressionem,
&
acquiret
hu¬
midum
à
sicco,
vt
firmiter
retineat
impressionem,
omnem
sustinens
ignem.
Vnde
propter
humidum
prohibetur
siccum
à
sua
separatione:
&
propter
sic¬
cum
prohibetur
humidum
à
sua
fluxibilitate:
Subiectum
nanque
liquefactio¬
nis,
vbi
supra,
est
humiditas
currens,
permista
partibus
terreis
siccis,
in
qui¬
bus
moratur,
quum
resoluit
eas
ignis,
nec
moueri
potest
propter
vehemen¬
tiam
coniunctionis.
Causa
autem
euaporationis
est
humiditas
non
vehe¬
menter
terreo
commista.
Fiat
ergo
vehemens
commistio
humidi
cum
sicco,
alioqui
humidum
euaporabit,
&
siccum
permanebit
non
currens.
Sed
si
be¬
ne
misceantur
in
humidum,
facit
currere
siccum,
&
ab
eo
non
euaporabit,
&
subdit,
Permistio
fit
inter
corpora,
quae
adinuicem
proportionantur
in
hu¬
miditate
&
ponderositate.
Hoc
semper
verum
est,
nisi
quando
humidum
cum
sicco,
&
calidum
cum
frigido
miscentur
in
compositione
Elixir.
Sed
inter
Elixir,
&
illud
supra
quod
proijcitur,
debet
esse
similitudo,
aliàs
non
con¬
iungerentur.
Elixir
Arabicè,
significat
quintam
essentiam,
Latinè.
Ex
praemissis
igitur
apparere
potest,
quòd
compositio
lapidis
philosophici
consistit
in
debita
proportione
frigidi
&
humidi,
calidi
&
sicci.
Constat
autem,
quòd
mercu¬
rius
calcinatus
est
calidus,
&
siccus,
mercurius
verò
sublimatus
tantùm
qui
di¬
citur
aqua
permanens,
frigidus
est
&
humidus.
Fiat
ergo
commistio
isto¬
rum
ad
inuicem
in
debita
proportione:
quia
sicut
in
Turba
Philosophorum,
si
conficias
absque
pondere,
mora
eueniet:
qua
eueniente,
malum
putabitur.
Vnde
&
Aristoteles
in
libro
Perfecti
magisterij
sic
dicit:
Caueas
ne
ad
com¬
ponendum
procedas,
antequàm
inuenias
componentium
pondera
completa
quia
secundum
compositionem
partium
componentium
est
perfectio
corporis
con¬
positi.
Et
licet
de
proportione
huius
modi
partium
componentium
doctores
huius
artis
diuersimodè
&
valde
obscurè
sint
locuti:
vna
tamen
proportio
vide¬
tur
esse
quam
omnes
intendunt:
Quandoque
enim
videtur
loqui
de
partium
pro¬
portione
componentium
facienda
in
opere
primo
ad
album:
quandoque
de
proportione
facienda
in
opere
secundo
ad
rubeum,
quandoque
de
vtroque
simul¬
In
al¬