575
190 ARISTOTELES
uas & passiuas, exterius siue interius, mollitiem siue duritiem & horum medium
verbi gratia, res si exterius est calida & humida & mollis, interius est frigida &
sicca & dura: Quia omnis rei manifestum, suo contrarium occulto: Scias, quia
est multum secretum. Vnde si perfectè cognoueris exteriorum rerum consistentias
& interiores de leui tum cognosceres, & econuerso. Et si occulta manifestare sci¬
ueris, scies & manifesta occultare: Sed in quibusdam rebus, vt in plumbo, to¬
tum manifestatum occultari, & totum occultum manifestari. Et in quibusdam
medium occultum manifestari tantùm, vt in aere, & medium occultum mani¬
festari vt aurum, vt ad sanitatem perfectam perueniant, vel saltem ad neutra¬
litatis officium perducantur. Scias hoc, quia est maximum secretum. Scias etiam
quòd rerum quaedam sunt sanae, quaedam sunt aegrae: Sanae dicuntur in quibus
quatuor qualitates cum mollitie & duritie ita aequaliter existunt, quòd nulla
earum vincitur à sua contraria, sicut in auro perfecto: In ipso nanque sunt ita
aequatae, quòd neutra superfluit alteri: Aegrae dicuntur illae, in quibus est hu¬
iusmodi contrarium: Neutrae verò dicuntur illae, in quibus species aequa pro¬
portione terminatae sunt, tamen vna parum vincit alteram; ita quòd leui arti¬
ficio & pauco medicamine sanantur, vt est aurum album & argentum purum
in quibus sola tinctura fixa incolumitas restauratur. Scias hoc quia & c. Vt au¬
tem hoc facere scias, totis viribus enitaris, & tu labora vt intelligas quę dicam
& Deus alleuiet te: Scias quoque quod res ita subtili artificio, & mystica coniunctio¬
ne adinuicem sunt aequaliter commistae, quòd in qualibet re omnis res existit
per potentiam, etiam si per visum in ipsa non comprehendatur, sed in rebus
liquefactis clarius quàm in aliqua re discernitur: Sunt enim auri interiora ar¬
gentea, & argenti aurea, & èconuerso. Et in aere sunt similiter aurum & argen¬
tum potentialiter, licet non visibiliter: & in eisdem sunt plumbum potentiali¬
ter & stannum: & in istis sunt econuerso aurum & argentum in potentia: quod totum
tibi patebit cum eorum praeparationem & substantiarum ipsorum transfor¬
mationem, & ipsorum commutationem secundum naturae actionem scies.
Scias etiam quòd non conuenit cum lapidibus non praeparatis aliquid opera¬
ri. Est enim operatio thesaurus rei & hospitium complementi. Si ergo comple¬
ta & perfecta praecesserit operatio, perfectum & completum aderit comple¬
mentum: Et si diminuta, diminutum. Et quantum decrescit perfectionis in prę¬
paratione, tantum expectetur diminutionis in operis proiectione. Semper ta¬
men oppositiones vis aliqua proculdubio praestolatur. Praecedit autem ope¬
rationem perfectae operationis quaedam rerum purificatio, quae à quibusdam
mundificatio, & à quibusdam administratio, à quibusdam rectificatio, à qui¬
busdam ablutio, & à quibusdam separatio nuncupatur. Ipsa enim puriores re¬
rum partes disgregat ab impuris, vt grauioribus abiectis partibus, cum leuio¬
ribus opus compleatur: Et hoc dedit Hermes intelligere in suo secreto, quod
de hoc opere composuit: dixit, Separabis terram ab igne, & subtile à spisso. Scias
hoc quia magnum &c. Scias quoque quòd perfectae praeparationis negocium
non solùm contra superfluorum remotionem, verùm etiam contra deficien¬
tium adiectionem versatur, secundum quòd in quodam opére meo habetur
quod Lumen luminum inscribitur. In eo namque inter caetera quae de huius ma¬
gisterij subtilitate reseruaui, dilucidè dixi, Quòd perfectè praeparare, est super¬
flua demere, & deficientia supplere: quia non possunt grauia nisi cum leuium
superius, nec grauia nisi cum grauium inferius consortio detrudi: nec posset
calidum nisi frigidi, nec frigidum nisi calidi: nec humidum nisi sicci, nec siccum
nisi humidi: nec durum nisi mollis, nec molle nisi duri adiunctione aliquo mo¬
do temperari vel praeparari. Quum verò alternatim congruè desponsantur,
genera¬