575
* Naturam
234 DE LAPIDE
principia materialia huius rei super quae fundat natura actionem suam in eius o¬
peratione mirabili, sunt sulfur & argentum viuum, vt dictum est. Vnumquod¬
que istorum adinuicem est fortissimae compositionis & vniformis substantiae:
Et hoc ideò quia vnitae per minima, vt nulla ipsarum partium in resolutione
possit alteram dimittere: imò quaelibet currit, quaelibet resoluitur propter
formę vnionem, quam habent adinuicem per minima à calore agente aequalt
in sua natura ad exigentiam illorum essentiae. Est tamen aduertendum quòd prę¬
dictum sulfur & argentum viuum conuertitur in terream naturam, & ex amba¬
bus terrenis naturis resoluitur fumus tenuissimus à calore multiplicatus in va¬
se. Et hic duplex fumus, est materia metallorum seu medicinarum vel lapi¬
dis philosophorum immediata: à fumo & à calore temperato in vase suae deco¬
ctionis vel decoctus conuertitur in * materiam eiusdem terrae: ideoque fixionem
quandam suscipit, qua defluens aqua per vas eius spongiositatem dissoluit, &
ei vniformiter inuiscatur, & per vnionem deueniunt omnia elementa secun¬
dum debitam naturalem proportionem, & miscentur per minima quovsque fa¬
ciant vniformem mistionem per successiuam decoctionem & diuturnam & tem¬
peratissimam in vase suo donec inspissetur & induretur: Et sicut medicina siue
metallum siue lapis philosophorum. Ideò dicit Morienus, Dispositio sapientum
& naturarum, mutatio est earum naturarum calidi, frigidi, humidi & sicci subti¬
li dispositione admirabilis commistio: et est argumentum vnicum sapientum.
Nota tamen quòd ingressio, submersio, fixio, connexio, inspissatio, coniunctio,
complexio, compositio, & mistio, quia ipsa congregata per diuisionem omnia
alia commiscentur: Et hęc omnia vnum & idem sunt secundum Democritum. Com¬
mistio est miscibilium id est elementorum, nam ipsa sunt prima principia vnius
cuiusque commisti. Nec ipsius misti naturam manifestam & occultam scire
possumus, nisi sciamus ipsa elementa commiscere seu componere: Vnde Her¬
mes, Intelligete filij sapientum quatuor elementorum scientiam, quae suis patien¬
tia sunt rationibus in sua abscondita apertione. Eorum enim abscondita aper¬
tio nequaquam significatur nisi componatur, eò quòd non perficitur donec
sui colores peragantur. item nota, per minima id est per indiuisibilia: Nam mi¬
nimum est illud quodest in diuisibile: nam si posset diuidi, non esset minimu. ap¬
paret autem quòd per minimas particulas ipsius corporis id est per indiuisi¬
bilia, fit commistio elementorum: nam elementum est simpla & minima parti¬
cula ipsius corporis.
DE EFFECTIBVS PRINCIPIORVM
Sequitur declarandum de Effectibus dictorum principiorum videlicet argenti
viui & sulfuris. Ideò ad euidentiam ipsorum, est notandum quòd in opera¬
tione ipsius rei considerantur plures gradus. Ait enim Lucas in Turba, Plu¬
ribus rebus non indiget nisi vna. Et illa vna res in vnoquoque gradu operum
nostrorum, in aliam vertitur naturam. Huiusmodi autem gradus sunt secundum
diuersas proportiones miscibilium elementorum, quae in eius operatione eue¬
niunt. Et quamlibet operationem in gradu suo secundum ordinem quem na¬
tura tenet in via & prosecutione generationis suae nomine alicuius metalli vo¬
cauerunt: nam primum gradum operationis suae, vocaueruut ferrum seu Mar¬
tem: Secundum gradum, vocauerunt aes seu Venerem, Tertium, plumbum seu
Saturnum, Quartum, stannum seu Iouem, Quintum, argentum seu Lunam, Se¬
xtum gradum, Solem seu aurum: Et infinitis alijs nominibus ista sua metalla
metaphoricè nominauerunt, & totum istud ad occultandum scientiam. Haec
autem metalla inquantum generantur ab eisdem principijs primis videlicet
ab vna prima materia quod est argentum viuum & sulfur, dicuntur & sunt ef¬
fectus