575
PHILOSOPHORVM. 235
fectus dictorum principiorum scilicet sulfuris & argenti viui. Et de quolibet prędicto¬
rum in speciali philosophi tractauerunt diffiniendo secundum diuersas eorum proprie¬
tates quilsbet per se, eo quod diuersam compositionem seu generationem in sui crea¬
tione seum productione habuerunt. Est tamen aduertendum quòd philosophi ali¬
quando nominant illud quod vocant aurum suum, ferrum vel plumbum &c.
& sic de alijs: Et etiam è conuerso, ferrum vel plumbum, & sic de alijs vocant au¬
rum: Et hoc diuersis respectibus: Quia in quantum resolutio & corruptio vnius
generatio vel causa est alterius, & effectus in sua causa. Vnde dixerunt quòd au¬
rum est ferrum, & sic de caeteris. Nota causam erroris illorum qui operantur in
metallis naturalibus, videlicet calcinando, dissoluendo, & congelando ea, cre¬
dentes ab istis medicinam philosophos creare, eo quòd philosophi dicunt quòd
ex ferro, plumbo, & caeteris generatur aurum, eo quod illa res quam ipsi vocant
aurum vel medicinam auri, generatur ex resolutione seu corruptione aliorum
metallorum: Nam in eadem operatione generantur & corrumpuntur omnia
dicta metalla, & ex eisdem generatur aurum eorum. Vnde etiam dixerunt quòd
ferrum, & sic de cęteris, est aurum, eo quòd causa aliquo modo est suus effectus.
Per easdem etiam considerationes communicantur etiam sibi nomina ad inui¬
cem aliorum metallorum, inquantum corruptio vnius est generatio alterius.
Est autem notandum quòd omnia ista metalla vocant philosophi arg. viuum &
sulfur, eo quod ipsa ex eis fiunt & generantur. Praedictas autem generationes metallo¬
rum philosophi complectiones * vocauerunt: sed omnes inęquales excepta auri &
argenti: Et ideò etiam argentum respectu auri dixerunt inaequalem. Solùm autem au¬
ri complexionem seu perfectionem esse aequalem dixerunt, nec aliquam aliam di¬
ctarum complexionum seu generationum quęsierunt philosophi, nisi solùm illam
quam vocant aequalem scilicet auri, de qua dicit lohanninus, Quod elementalis
commistio, est illa quae cum moderatione corpus dicitur incolume. Et nota quòd
dicit cum moderatione scilicet quatuor naturarum, scilicet caliditat. frigidit. humi¬
dit. et siccit. nam quando aliqua istarum naturarum aliam non excedit, tunc dici¬
tur corpus aequale, quia tantum est de vna quantum de alia. Item dicitur incolu¬
me id est sanum velmundum ab omni causa corruptionis. Et nota quòd hoc facit
stannum vel plumbum, ipsum aurum vel medicina auri: Ideò dicit Geber stannum
est plumbum purissimum, & est in eo qualitas fixionis vel spissitudinis duorum con¬
ponentium, scilicet argenti viui et sulfuris, non qualitas quantitatis, quoniam in mistio¬
ne uincit argentum viuum. Item Hermes & Filij philosophorum, Corpora sunt septem, quo¬
rum nota quod aurum non est primum via generationis, sed intentionis naturę, quia
natura semper appetit quod melius, nobilius & perfectius est, et ad hoc inten¬
dit. Vel dicitur primum nobilitate & dignitate. Primum est aurum eorum optimum
caput & rex, quod nec terra corrumpitur, nec re comburente comburitur, nec a¬
qua alteratur, eo quòd complexio eius est temperata, & natura directa in calido &
frigido, sicco & humido, nec in eo quod superfluum est nec minus. Et ideo philo¬
sophi prętulerunt illud & magnificauerunt & dixerunt, Quia sic se habet aurum
in corporibus videlicet metallicis, quemadmodum Sol in stellis. Sunt autem quae
restant determinanda principia artificialia huius rei quam quaerimus. nota quòd
isti modi dicuntur principia artificialia, licet sint naturalia, eo quòd natura mi¬
nisterio & artificio eorum operatur. Et hi sunt modi operationis ipsius, quibus
mediantibus haec res quam nos quaerimus generatur, & in esse actuali deduci¬
tur: Et est vnus modus sublimatio, alter modus descensio, tertius distillatio,
quartus calcinatio, quintus solutio, sextus congelatio, septimus fixio, octauus
iteratio: Et his similia dicunt infinita. Qui quidem modi, licet sint ad inuicem
ratione diuersi, sunt tamen ijdem in re. Aliquando enim philosophi conside¬
V 4
*Seu complexio¬
nes.