DE
SALE
ALCHALI
259
omnes
partium
salis
superfluitates
in
suo
regimine:
deinde
extrahe
&
cola
uici¬
bus
tribus,
&
per
unamquanque
colationem
dimitte
per
diem
unum,
ut
faex
eius
resideat:
deinde
post
tres
uices
colaturam
accipe,
&
pone
in
caldario
paruo
haben¬
te
tria
foramina,
uel
quatuor
in
cooperculo
optime
stagnato:
deinde
accipe
duas
maneries
scilicet
album
&
uiride
unumquodque
per
se,
&
tere,
&
sic
in
furno
pone
ad
desiccandum,
&
solue
iterum
in
duplo
sui
de
aqua
dulci,
id
est,
de
aqua
putei,
&
perone
sub
fimo
duobus
diebus:
deinde
cola
&
congela,
&
sic
tribus
uicibus
facies:
deinde
solue
in
uiscere,
id
est,
in
ampulla,
sub
fimo
pone
per
diem
unum,
&
sic
sol¬
ue:
deinde
distilla
semel,
&
proijce
faeces,
&
congela,
&
si
non
uis
ipsum
congela¬
re,
reconde
aquam
quàm
soluisti
sub
fimo
in
uiscere,
&
distilla.
Nota
ad
similitu¬
dinem,
quòd
de
Luna
fit
sal
alchali
hoc
modo.
R.
Lunam
in
laminas,
&
pone
in
uno
crucibulo,
&
claude
bene
uas
ne
exhalet,
&
pone
in
furno
reuerberatio¬
nis,
&
fac
stare
in
igne
24.
diebus
in
bono
igne,
postea
extrahe
&
fac
puluerem,
istum
puluerem
pone
in
uase
uitreo
cum
aqua
communi,
hoc
est,
cum
aqua
Mercu¬
rij
testamentarij
Raymundi
de
Lullio
distillata
ad
alembicum
uitreum,
&
bulliat
tan¬
tùm
quòd
solùm
tertia
pars
remaneat.
istam
partem
distilla
per
filtrum,
ut
suprà:
postea
congela,
&
ista
congelatio
est
sal
alchali,
&c.
QVAESTIO
AN
LAPIS
PHILOSOPHICVS
VA¬
leat
contra
pestem.
Vtrum
lapis
philosophorum,
si
haberetur,
ualeret
contra
morbum
pestilentialem.
Et
uidetur
quòd
non:
quia
si
lapis
philosophicus
talem
haberet
uirtutem,
utique
Reges
&
principes
mundi,
similiter
&
praelati
ecclesiae
Romanae,
qui
uehe¬
menter
abhorrent
morbum
illum,
&
qui
diuitijs
affluunt,
&
penes
se
habent
ua¬
lentissimos
uiros
medicos
&
philosophos
naturales,
deberent
curare
confici
la¬
pidem
illum,
&
uterentur
eo
pro
se
&
amicis
suis.
Oppositum
patet
per
Arnaldum
de
Villanoua
in
penultimo
sui
Rosarij
cap.
ubi
dicit:
Sic
etiam
habet
uirtutem
effi¬
cacem
super
omnes
alias
medicorum
medicinas
omnem
sanandi
infirmitatem,
tam
in
calidis
quàm
in
frigidis
aegritudinibus,
eo
quòd
est
occultę
&
subtilis
naturae
conseruat
sanitatem,
&
roborat
firmitatem
&
uirtutem:
de
sene
facit
iuuenem,
&
omnem
corporis
expellit
aegritudinem:
uenenum
declinat
à
corde,
arterias
hu¬
mectat,
contenta
in
pulmone
dissoluit,
uulneratum
consolidat,
sanguinem
mun¬
dificat,
contenta
in
spiritualibus
purgat,
&
ea
munda
seruat:
&
si
aegritudo
fue¬
rit
unius
mensis,
sanat
eam
una
die:
si
uerò
fuerit
aegritudo
unius
anni,
sanat
eam
duodecim
diebus:
si
uerò
morbus
fuit
antiquus
ex
longo
tempore,
sanat
eum
in
uno
mense:
unde
non
immeritò
haec
medicina
super
omnes
alias
medicinas
&
su¬
per
mundi
diuitias
est
perquirenda,
quia
qui
habet
ipsam,
habet
incomparabilem
thesaurum.
Pro
huius
autem
quaestionis
decisione,
multa
sunt
inquirenda:
&
primò,
quid
causet
morbum
pestilentialem?
an
scilicet
uenenum,
an
alia
res?
Ad
quod
mihi
uidetur
esse
respondendum,
quòd
uenenum
potest
dupliciter
capi,
strictè,
uel
largè:
strictè
capiendo,
nihil
est
uenenum,
nisi
quòd
applicatum
cor¬
pori
humano
aptum
natum
est
ipsum
taliter
discrasiare
seu
alterare
quòd
mors
subsequitur.
Large
uerò
capiendo,
potest
omne
illud
uocari
uenenum,
quod
in¬
terficit,
uel
aptum
natum
est
interficere
corpus
humanum,
&
sic
quicquid
indu¬
cit,
uel
aptum
natum
est
inducere
mortem,
siue
sit
febris,
siue
dysenteria,
siue
hy¬
drops,
siue
lepra,
siue
quęcumque
alia
infirmitas
ducens,
uel
apta
nata
ducere
ad
mor¬
tem,
potest
uacari
uenenum.
Quo
pręmisso:
sit
ista
propositio,
Venenum,
qualiter¬
cunqu;
sumatur,
siue
strictè
siue
largè,
causat
interdum
morbum
pestilentialem:
appa¬
ret,
quia
si
strictè
capiatur,
contingit
quandoque
hominem
infici
per
flatum
alterius
ho¬
minis
infecti,
uel
per
uestium
infectarum
odorem,
uel
per
aërem
circumstantem
cor¬
ruptum.
Si
uerò
largè
capiatur
uenenum,
contingit
interdum
hominem
nedum
ab
extrinse¬
co,
sed
etiam
ab
intrinseco,
ut
puta
febre
uel
alia
infirmitate
infici
peste,
prout
saepe
Y
4