575
260 QUAESTIO DE LAP.
docuit experientia. Secundò notandum quòd corpus humanum est ex subtilissi¬
mis elementis compositum, quae in genere mistorum haberi possunt: quia de supre¬
ma impositione, & est complexio eius anatica seu aequalis, sub tamen certa latitud¬
ne. Exempli gratia: Si imaginemur aquam summè calidam, & decem graduum in ca¬
liditate, & summè frigidam esse decem graduum in frigiditate, tunc tepidum erit
medium, sub tamen certa latitudine. Quando uerò aqua excedit in qualitatibus pri¬
mis latitudinem illius tepidi, non meretur illa aqua ad modum dici tepida, sed uel ca¬
lida uel frigida, sic est de latitudine complexionis humanae, quando superuenit ho¬
mini aliquod ipsum discrasians, siue distemperans ultra latitudinem humanę natu¬
rae, siue ad caliditatem, siue ad frigiditatem: hoc est ei uenenum, largè capiendo uene¬
num. Secunda propositio respondens ad quaesitum: Lapis philosophicus habet cu¬
rare tactos morbo pestilentiali si applicetur antequam sanguis patientis totus infi¬
ciatur: si uerò expectetur quousque sanguis totus sit corruptus, minimè. Prima pro¬
positionis pars apparet ex hoc: quia aurum quod est materia lapidis philosophici
si fuerit dissolutum secunda solutione philosophica, quae fit per aquam permanen¬
tem, licet non fuerint elementa ab eo sequestrata, depurata, & reducta, omne im¬
purum & scoriosum expellet ab eo, prout experientia docet: Quid ergo faceret
si elementa fuerint sequestrata, depurata, reducta, refixata, incerata, & totus lapis
in se multiplicatus? utique corpori humano applicitus in principio aegritudinis,
antequàm totus sanguis inficiatur, omne ab eo noxium expelleret. Secunda pars
propositionis, uidelicet, Si expectaretur quousque tota sanguinis massa corrupta
esset, non proficeret, apparet: quia potentia sensitiua principaliter consistit in san¬
guine & in spiritibus a corde causatis: sique sanguis totus esset corruptus, non pur¬
garet eum lapis philosophicus: quia non est compositus de sanguine humano, sed
de purissima auri substantia. Verùm quia lapis est anaticae (seu temperatae) comple¬
xionis, & naturae eius sunt apertae & abundantes in gradibus aureitatis integris
laboraret expellere omnem sanguinem corruptum, & tunc maneret corpus omnino
exhaustum sanguine, & per consequens oporteret illum hominem mori, cum non
possit homo uiuere absque sanguine. Nunc autem uidendum est, quid ueritatis conti¬
neat dictum illud Arnaldi de Villanoua: Quod lapis philosophicus declinat ue¬
nenum à corde, & dico Arnaldum uera dicere. Pro cuius intelligentia notandum est
uenenum duobus expelli modis à corde: uno modo per uiam tractus, & sic Theriaca
magna, cuius basis sunt carnes Theriorum, trahit ad se uenenum: quia simile naturali¬
ter applaudet suo simili: alio modo per uiam pulsus, & ita lapis philosophicus, qui
est anaticae complexionis similis in qualitatibus primis humanae complexioni ex¬
pellet uenenum a corde, eo quòd ipsum uenenum non est sub latitudine anaticę comple¬
xionis, sed longè ab ea distans. Lapis enim philosophicus, nihil aliud est, quàm au¬
rum in gradibus suis multiplicatum, stante proportione quę fuit in auro primo, ut
scilicet quod fuit unius integri gradus aureitatis, iam est centum & mille graduum.
Si igitur aurum unius gradus integri solutum philosophicè expellit omne superfluum
sibi obnoxium, sicut docet experientia utique aurum centum uel mille graduum integro¬
rum, quod est lapis philosophicus, ubi omnes naturae sunt apertae & abundantes
promptęque ad communicandum alijs metallis anaticitatem suam, & ad transmutandum ea
subitò in uerissimum aurum, expellet omne uenenum à corpore humano. Pro intelli¬
gentia uerò cuius libet rei sciendum est, quòd auri complexio & temperati ad pondus
hominis complexio, in nullo differunt, quoad proportionem qualitatum primarum ele¬
mentorum, sed quo ad crassitiem & subtilitatem elementorum differunt permaxime.
Est enim aurum de elementis primae impositionis naturae generatum extra nostrum
intuitum specie minerali: ubi elementorum effigies primò coniunctionem suscipit, &
ubi species lapidea primò se ostendit in forma. In uisceribus enim terrae terminatur
primò pyramis generationis mistorum, & ex illis mistis, uidelicet ex maioribus &
minoribus mineralibus, fiunt resolutiones debilioris compositionis, ex quibus
herbae generantur, plantę, & arbores, quae sunt de secunda mistorum impositione
& quae