262
QUAESTIO
DE
LAP.
proprie
dici
senex
uel
iuuene,
nisi
uegetabile.
&
omne
uegetabile
habet
tripli¬
cem
naturae
ordinem,
augmentum,
statum,
&
declinationem.
In
augmento
me¬
retur
dici
iuuene,
in
statu
meretur
dici
perfectum,
in
declinatione
senex.
In
iu¬
uentute
est
multum
de
humido
radicali,
in
statu
minus,
in
senio
minimum,
&
il¬
lud
minimum
haud
potest
in
se
reuiuiscere
ac
fieri
multum.
Sed
potest
solum¬
modo
uirtutem
suam
fundere
in
sibi
quasi
omnino
simile.
&
hoc
potissimè
percipitur
in
homine
cum
nutrimentum
fit
adeò
transmutatum,
ut
omnino
pro¬
pinquum
sit
carni,
hoc
est,
quando
ipsum
transmutatum
est
in
cambium,
quod
immediatè
in
carnem
transmutatur
uel
in
semen
masculinum.
si
in
semen,
tunc
eo
in
matricem,
ut
conuenit,
effuso
fit
embryo:
&
ex
embryone
nouus
homo,
qui
&
nutritur
uegetabiliter,
&
fit
iuuenis:
postea
fit
adultus,
id
est
uir,
deinde
fit
&
se¬
nex.
Mens
autem
Arnaldi
de
Villanoua
fuit
talis:
De
sene
lapis
philosophicus
facit
iuuenem,
id
est,
abiecto
omni
scorioso
&
impuro,
ipse
lapis
reuocat
in
pu¬
ris
potentiam
ad
actum,
&
emendat
humanae
complexionis
lapsum,
reducendo
ipsum
uersus
temperamentum
naturae
suae,
&
sic
septuagenarius
luxuriat,
sibique
uisum
est
se
esse
in
dispositione
omnia
faciendi
quae
fecit
dum
esset
annorum
quin¬
quaginta,
uel
forsan
quadraginta.
Quantum
uerò
ad
secundam
partem,
uidelicet
quod
lapis
philosophicus
omnem
expellit
aegritudinem:
dico
hoc
esse
uerum,
nisi
forsan
chronicis
haereditarijs,
cuiusmodi
est
articularis
morbus,
à
paterno
semine
relictus,
lepra,
&
huiusmodi
passiones,
quae
conceptionis
tempore
in
parentum
seminibus
remanserunt:
Nam
talium
infirmitatum
radix
difficulter
aut
forsan
nullo
modo
extirpabilis
est.
Verùm
in
alijs
morbis
chronicis
uel
a¬
cutis,
quae
ex
malo
regimine
superuenerunt,
uel
ex
complexionis
lapsu
ad
unam
uel
ad
aliam
differentiam,
ipse
lapis
ratione
anaticitatis
&
puritatis
suae
nihil
permittit
scoriositatis
&
immunditiae
latere
iuxta
se,
quin
totum
eijciat
&
ex¬
pellat,
&
in
puris
actum
prouocat
suspensum,
adeò
quòd
si
lapis
philosophi¬
cus
esset
res
uegetabilis,
transmutaretur
utique
in
substantiam
humani
corporis,
&
sic
homo
tali
cibo
nutritus
fieret
perpetuus:
sicut
uidemus
quòd
corpora
me¬
tallica
aegra
&
corruptibilia
depurantur
per
lapidem,
&
transmutantur
in
uerum
aurum
quod
est
incorruptile.
Nunc
autem,
quia
lapis
philosophicus
est
de
pri¬
ma
impositione
mistorum,
non
potest
fieri
cibus
uegetabilium
&
sensitiuorum,
nisi
moriatur
ex
toto,
id
est,
nisi
elementa
in
eo
resoluantur
simpliciter,
sicut
uidemus
in
hominum
cadaueribus
elementa
simpliciter
resolui.
Sed
tunc
dice¬
ret
forsan
aliquis:
Amice,
nónne
in
lapidis
confectione
oportet
elementa
diui¬
di,
ignem,
aërem,
aquam
&
terram,
&
unumquodque
à
scoria
sua
depurari?
quòd
si
aliquod
elementorum
maneat
in
alio
elemento,
labor
erit
cassus,
prout
distin¬
ctè
ponit
Rasis
in
Lumine
luminum:
resoluto
autem
ipso
lapide
sic
per
elemen¬
ta,
ipse
potest
utique
fieri
nutrimentum
uegetabilibus
&
sensitiuis.
Responsio.
Nunquam
potest
lapis
philosophicus
sic
diuidi
per
elementa,
quin
in
unoquoque
elementorum
maneant
caetera
elementa:
hoc
est
dicere,
in
igne
manet
aër,
aqua
&
terra,
in
aëre,
aqua
terra
&
ignis,
in
aqua,
terra
ignis
&
aër,
in
terra,
ignis
aër
&
aqua.
Quòd
si
unum
illorum
elementorum
ex
toto
corrumperetur,
nunquam
posset
lapis
reduci,
sed
omnia
manerent
inutilia,
cassa
&
uana.
Sed
forsan
dice¬
res
tu:
Quomodo
potest
hoc
fieri,
cum
immediatè
dixeris,
si
quid
unius
elemen¬
ti
maneat
in
alio
elemento,
labor
erit
cassus?
&
nunc
tu
dicis
in
unoquoque
qua¬
tuor
elementorum
manere
omnia
elementa?
Responsio:
Elementorum
duo
sunt
aquatica,
&
duo
lapidea:
aquatica
sunt
aqua
&
aër:
lapidea
sunt
terra
&
ignis.
aquatica
depurantur
sublimationibus:
lapidea
uerò
calcinationibus.
quòd
si
lapi¬
deorum
elementorum
aliquod
remansit
in
elementis
aquaticis,
aut
aquaticorum
in
lapi¬
deis,
labor
erit
cassus.
Et
ratio
est,
quia
lapidea
elementa
non
possunt
mundari
nist
per
calcinationem,
prout
metra
dicunt:
"Est
impossibile
sulfur
sine
flamma
delere,
Calcis
adustibile
quod
praestat
fossa
minerae."
Aquatica
uerò
mundantur
sublimationibus,
prout