575
69
IOANNIS AVRELII AVGVRELLI CHRY¬
SOPOEIA AD LEONEM X. PONTIFICEM MAXIMVM.
Auriferam parvis animi pro viri¬
bus artem
Quaesitam nobis, & longo tem¬
pore partam,
Vt rerum inuolucris tantarum
euoluere moles
Se potuit, claro perhibentes carmine nuper
Lusimus, & Musis hanc commendauimus alimis
Quod nulli ex omni numero fecere priores.
Cumque operi autorem, cuius sub nomine tutum
Pergeret, optarem, foret & res praeside digna
Ipsa ex se magno, uariaque hinc mente tenerer,
Cui meritò cucta haec, & non ingrata dicarem,
Interea nobis tute uelut aethere ab alto
Missus ades mundi fessis succurrere rebus,
Qui belli scelerumque faces, incendia tanta
Extinguas, placidamque pijs sperare quietem
Des populis, solidamque per aurea secula pacem.
Quiue etiam, si parua licet componere magnis,
Ad sanctos haec nostra pedes ars aurea tendat.
Vt quo te fidei sacrae nunc coetus honore
Prosequitur cunctus, hoc te ueneretur, & omni
Ipsa tuum pro me cultu sic numen adoret.
Hanc igitur, si non immensa negocia prorsus
Impediunt, permitte, precor, se prodere tantum,
Quo tibi, detracto ueluti uelamine uirgo
Nobilis ingenuo vultum perfusa rubore,
Occultum incipiat semel ostentare decorem.
Haec etenim prima quanquam se fronte legenti
Non adeò ostendat, paulum tamen ipsa reclusis
Detecta arcanis, mira & gratissima pandit.
Quam si forte legens interdum nomina diuûm
Offendes, quos uana olim coluisse uetustas
Dicitur, extemplo haud renuas, sacra optima
Exerces, ueramque fidem, cultumque tueris. (quanquam)
Illa etenim tanquàm priscis consueta vocari
Vatibus, enixè quos tunc imitabar, adiui
Supplex, & paribus curis in vota uocaui.
Materies etiam solitum conquirere Solis
Et Lunae auxilium, necnon Vulcania uelle
Arma uidebatur, quorum implorare fauorem
Fas erat, & mihi iam per te licuisse, sit id nunc
Concessum, & uenia dignum peccasse fatenti.
Mox tamen hinc aliud quaesitum ad carmina numen,
Et precibus solum cunctis quandoque uocatum
Fortè aderit, praesens fuerit si gratia caelo
Tanta mihi, magnum multo seu carmine Mosen,
Seu quem flagranti uectum super aethera currum
Mirati uidere patres, oculisque sequuti
Aëra per purum, caeli discindier oras,
Astrorumque globos intro aspexere micantis
Seu qui voce palàm porrectoque indice prodit
Venisse auxilio iam tuum mortalibus agnum
Ipse canam, Vatem quamprimum matris in aluo
Exultantem, & adhuc puerum ad deserta ferentem
Antra pedes, puri mox & lordanis ad undam
Dignatum caput illius contingere lympha,
Qui proprio antiquam nobis sic sanguine labem
Abluit, ut scelerum maculas absterserit omnis.
Nomine cuius item tibi quondam & morib. aucto
Defuit haud unquam fauor, ac cęlestis abundè
Gratia, qua tantu meritis conscendere culmem
Posses, & iustas mundi regere vnus habenas,
Magnanimos aequans propria virtute Leones,
Pontificum decus egregium iam saepe repertos
Esse, nec Italię sub iniquo tempore, & usquam
Christicolis vllo prorsum in discrimine deesse.
Haec sed erunt mihi cum dicendi facta potestas
Iam fuerit, dabiturque loqui, quae iusseris ipse
Sancte pater, cuius nobis stant omnia nutu.
Interea certis hominum vis vlla ne possit
Indicijs aurum facere, & mutare metalla
Percipias primum. dehinc quae secreta laboret
Ars id perficere, & naturam aequare potenti
Ingenio, inspicias. Demum quis rite sequatur
Hinc modus assiduis doctisque laboribus artem
Peruideas, & quo tandem experientia ducat.
Omnia quę gnaro passim tibi certa patebunt,
Si quo haec iter se nexu, quóue ordine constant:
Ipse acie, qua cuncta soles discernere, mentis
Inspectans, paruum non dedignabere munus,
Quod tibi non parua offerri super arte laboro.
IOANNIS AVRELII
AVGVRELLI CHRYSOPOEIAE
LIBER PRIMVS.
Humana experiens naturaeque ae¬
mula virtus
Aurum num uerè faceret, qua
fideret arte,
Quisue modus foret, est ani¬
mus quaerentibus ultro.
Dicere, quaque palàm uestigia nulla priorum
Apparet, proferre pedem. uos numina gressum
Dirigite, est hominum quib. experientia curae.
Tuque adeò in primis, auro cui plurima tellus
Spargitur, & uasto uenas sub corpore condit
Siderei succo plenas meliore metalli,
Phoebe ades. & tecum accelerans non passibus ęquis
Alma soror, grauis argento cui saepe fatiscit
Orbis item, summaque ostentat brachia terra
Candoris grato aetherei fucata colore.
Tu quoque nec coeptis Cylleni audacibus usquam
Defueris, tibi nam puro de fonte perennis
Riuulus argentum, uulgo quod viuere dicunt,
Sufficit, & tantis praestat primordia rebus.
Denique tu pater ignipotens, quem feruida flanmis
Antra iuuant, tentisque expressae follib. aurae
Z 3