270
IOANNIS
AVR.
AVGVRELLI
Fornacesque
incudesque
&
liquefacta
caminis
Massa
aeris
ducti
aurique
electrique
recocti
Inuictum
exercent
semper,
tu
maxime
praesis
Artifici
Vatique
simul
tua
facta
canenti.
Nil
sine
te
solers
ars
incohat,
eia
age
sanctum
Coniugis
ut
tecum
pergat
descendere
numen
Effice,
quam
penes
est
generandi
plena
potestas.
Haec
mihi
ne
cursu
naturae
auertar,
&
usquam
Declinem,
ostendet
quot
constent
cuncta,
quibusque
Principijs,
quaeue
hinc
ineunda
est
semita,
quantus
Sit
modus,
ut
certam
capiant
humorque
calorque
Temperiem,
cuius
suaui
perfusa
uigore
Omnia,
perpetuo
foetus
in
secla
propagant.
Tu
molli
è
gremio
surgens
uxoris
amatae
Arte
pari
prorsus
genitalem
imitaberis
ignem.
Per
te
sublimi
pendent
in
uase
metalla,
Per
te
eadem
triti
specie
sub
pulueris
imo
Fundo
haerent,
eadem
per
te
calefacta
liquescunt.
Tu
mihi,
tu
lentum
solus
pater
aline
calorem
Intendes,
&
cum
tempus
dabit,
ipse
remittes.
Tu
princeps
operis
tanti,
tu
carminis
esto
Principium,
feruens
dulcis
mihi
spiritus
oris
Extet,
eatque
uirûm
per
te
Vulcane
per
ora.
Nec
tu
non
faueas
tantis
aequissima
uotis
Prisci
perpetuum
secli
decus
Heroine,
Quam
circu
exultant
laudata
ad
flumina
Nymhae
Minciades,
Phoebique
chorus
comitatur
euntem,
Aut
fouet
Andino
recubantem
in
gramine
Manto
Laeta
trium
nodo
neptem
complexa
sororum,
Sic
mihi
iam
gradibus
crescent
incepta
secundis
Nec
rerum
series
illis,
aut
copia
deerit,
Et
sua
scribendis
accedet
gratia
rebus.
Immenso
primum
caeli
quodcunque
sub
orbe:
Seu
simplex
fertur
corpus,
seu
corpore
constat
Multiplici,
tendit
sobolem
proferre,
diuque,
Quaque
potest,
augere
genus,
speciemque
tueri.
Nanque
ubi
materiem
sparsus
coprehenderit
ignis
Victor
agit
flammis,
donec
conuertat
in
ignem.
Inficit
humectatque
liquor,
nec
deficit
usquam,
Quin
in
se
quicquid
tetigit,
ni
maior
ibidem
Vis
obstet,
uertat,
tenuesque
effundat
in
undas.
Sic
aër,
sic
terra
sibi
conferre
laborat
Vndique,
sic
longo
cuncta
in
se
tempore
transfert.
At
quae
compositis
constat,
quaecunque
feruntur,
Viuere,
de
proprijs
uel
semina
stirpib.
edunt,
Vt
foecunda
Ceres,
ut
germen
fertile
Bacchi,
Vel
sibi
consimiles
natos
animantia
gignunt,
Vt
bellator
equus,
bos
vt
bene
iunctus
aratro,
Vtque
hominum
proles
mira
&
caelestis
origo.
Haec
inter
uariant,
quae
nec
primordia
rerum
Extant,
quaeque
frui
uitali
sorte
negantur,
Vt
media
quaecunque
sedent
tellure
metalla,
Quique
latent
miro
grati
fulgore
lapilli,
Nullo
namque
genus
sobolemue
augere
putantur
Semine,
sed
cunctos
aeui
torpere
per
annos.
Verùm
haec
ipsa
etiam
secreto
uiuere
quiuis
Sentiat,
&
uitae
diuino
munere
fungi,
Haec
&
oriri
eadem
si
contemplabitur,
&
si
Augeri
ex
sese
penitusque
increscere
cernet,
Vt
mox
è
uarijs
patefactis
nosse
licebit.
Quòd
si
non
sobolem
educunt,
non
caetera
uertunt
In
semet,
causa
est,
quòd
multa
spiritus
illic
Materie
abstrusus,
uitam
qui
porrigit
omnem,
Explicat
aegrè
ex
se
uires,
ni
uiuida
promat
Has
hominum
uirtus
densa
sub
mole
latentis.
Hoc
etenim
quicquid
diffunditur
undique
caeli
Aëraque
&
terras
&
lati
marmoris
aequor
Intus
agi
referunt
anima,
qua
uiuere
mundi¬
Cuncta
putant,
ipsumque
hac
mundum
ducere
uitam.
Ast
animae
quoniam
nil
non
est
corporis
expers,
Mundus
at,
&
mundi
partes
quoque
corpore
costant,
Spiritus
haec
inter
medius
fit,
quem
neque
corpus,
Aut
animam
dicas,
sed
eum,
qui
solus
utroque
Participans
in
idem
simul
haec
extrema
reducat.
Hic
igitur
maria,
ac
terras,
atque
aëra,
&
ignem
Viuereque,
augerique,
atque
in
se
cuncta
referre
Semper
auet,
semper
stirpes,
animantia
semper
Gignere,
perpetuamque
sequi
per
secula
prolem.
Denique
sic
etiam
fuluo
detentus
in
auro
Ipse
manum
cupit
artificis,
qui
uincula
soluat,
Et
qui
se
propria
reddat
uirtute
potentem.
Quod
siquis
properans
hunc
artis
uirib.
unquam
Explicet,
atque
diu
tepido
post
incoquat
igni,
Continuò
aspicies,
uisu
mirabile,
uitam
Auro
impertiri
longo
cum
seminis
usu,
Nec
deerit,
quin
ex
auro
sibi
procreet
aurum.
Quod
cum
ita
constiterit,
durate
&
credite
dictis
Intenti
artifices,
&
res
sperate
secundas.
Iam
patet
his,
ut
non
tantum
sub
montibus
aurum
Natura
efficiat,
sed
ut
id
quoque
prodeat
arte
Quoque
modo
id
fieri
possit,
quandoque
docebo¬
Interea,
ne
quid
nobis
quaerentibus
obstet,
Quo
minus
his
adhibere
fidem
sit
forte
necesse,
Quae
contra
soleant
dici,
nunc
omnia
soluam.
Mox
eadem
ualidis
grata
experientia
signis
Impetet,
&
grauium
sententia
prisca
uirorum
Delebit,
referens
quae
iam
uidere
parentes
Ipsi
oculis,
manibusque
simul
tetigere
beati.
Atque
hinc
incipiens
cuncta
haec
ex
ordine
pandam.
Nil
mirandum
aequè,
quam
si
quod
longa
peregit
Annorum
series
genitali
semine
coeptum,
Audeat
illud
idem
momento
protinus
horae
Ars
facere,
ac
proprio
naturam
uincere
cursu,
Quem
tenuit
tanto
in
spatio
per
grandia
terrae
Viscera,
summa
eadem
seruans
uestigia
ab
ima
Sede,
per
anfractus
tantos,
ac
caeca
per
antra.
Nec
minus
his
mirum
siquis
primordia
possit
Scire,
quibus
constet
puri
genus
omne
metalli,
Atque
ea
componens,
aurum
dum
conficit
arte,
Mensura
exaequet,
necnon
&
pondere
libret,
Metitur
quibus
haec
natura,
&
ponderat
unis.
Quid
loco?
an
quisquam
poterit
fornace
calorem
Aequare?
exiguis
qui
circunducta
caminis
Nunc
loca
terrarum
perfertur,
nunc
petit
altam
Tellurem,
mox
&
supraque
infraque
refertur
Vnus,
&
inserto
distendis
cuncta
tepore.
Quis
potis
est
unquam
tanta
omniparentis
apisci
Munera
naturae?
quae
uis
mortalibus
unquam
Tanta
fuit?
non
ipsi
etiam,
qui
numina
caelo
Deijcere
in
terras
conati,
uellere
ab
imis
Iam