CHRYSOPOEIAE
LIB.
I.
271
Iam
potuere
suis
montes
radicibus
altos,
Inuitae
auderent
sacra
in
penetralia
terrae
Tendere,
scrutarique
piae
secreta
parentis.
Adde,
quòd
in
varias
mutari
corpora
formas
Natura
haud
patitur:
neque.n.velocis
equi
bos
Induerit
speciem
piger,
aut
Parnasia
laurus
In
se
Chaoniam
poterit
conuertere
quercum.
Nec
magis
aes
puro
se
commutauerit
auro,
Quàm
si
quodque
etiam
queat
à
quocumque
creari.
Haec
sunt
quae
caelo
missam
diuinitùs
artem
Conantur
frustra
indicijs
tenuare
pusillis.
At
neque
scire
opus
est
(quanquam
hęc
sit
noscere
pulchrum
Quae
quibus
extiterint
gignedis
vltima
rebus
Principia,
aut
quali
fuerint
ea
lance
recepta
In
numerum
&
pondus:
neque
enim
si
farrea
tractes
Semina,
constituant
quae
far
primordia
quaeras,
Quaue
ea
conueniant
mensura
&
pondere
farri.
Farra
sed
ipsa
putri
mandabis
codita
terrae,
&
Virtutem
latitantem
intus
seseque
mouentem
Irritans
tantum,
naturae
caetera
linques.
Nec
longinqua
adeò
spatiosi
temporis
aetas
Conuenit
huic
operi,
uires
quod
promit
ab
auro,
Ac
non
principijs
è
primis
conficit
aurum.
Quid
si
nobilius
quoddam,
quod
praestet
&
ipsi
Auro,
contendant
propriò
molimine
summi
Perficere
artifices?
aptè
cui
nomen
Elixir
Experti
fecere
Arabes,
uerique
dedêre
Indicium:
id
quoniam
in
melis
quodcumque
metallum
Ducit,
&
infectum
mira
depurat
ab
arte.
Sic
neque
spectandus
nobis
locus
ille,
calorque:
Quo
calet
inclusum
semen
genitale
metalli
Quique
diu
fertur
specubus
tellure
sub
alta,
Ast
aiio
prorsum
ducendi
tramite
gressus
Naturae
pariter
secessus
inter
&
artis,
Qua
simul
ad
metam
prospectans
vtraque
ducit.
Denique
nec
speciem
verti
tunc
arte
putaris,
Aere,
vel
argento
duci
si
videris
aurum,
Sed
priuum
hoc
priuo
fieri
ex
aere
atque
argento
Aurum
credideris,
veluti
si
farris
in
agro
Infelix
lolium
e
steriles
nascantur
auenae.
Aut
si
fortè
boum
videas
per
viscera
toto
Stridere
apes
vtero
&
ruptis
efferuere
costis.
Aut
vt
plura
sinu
molli
simul
oua
puellae
Ritè
fouent,
multo
tenero
sub
pectore
bombyx
Palpitat,
&
lecta
nutritus
fronde
virentis
Dehinc
mori,
tenuis
texto
se
velleris
orbe
Implicat,
ac
tandem
pedibus
munitus
&
alis
Papilio
de
verme
pedes
volitansque
recedit.
Quid
si
cuncta
etiam
sint
vni
subdita
formae,
Quę
specie
vulgò
perhibent
differre
metalla?
E
quibus
extiterit
quodcunque
impurius,
atque
Sordibus
infectum
terrestribus,
exuet
omnem
Arte
luem
citius,
purumque
nitescet
in
aurum.
Atque
ideo
haud
scire
opus
est,
quib.
abdita
terris,
Et
quibus
è
causis
sunt,
&
quot
sorte
metalla,
Qua
variè
primo
fuerint
distincta
sub
ortu.
Sed
quis
in
arcanos
terrae
descendat
hiatus?
Quisue
referre
pedem
possit
loca
tetra
remensus
Veridicóue
queat
fari
quę
viderit
ore?
Vos
Musae,
quas
nosse
decens
&
dicere
par
est
Omnia,
vos
diuae
nulli
memorata
priorum
Dicite,
sic
vobis
ipse
aurea
vasa
sacerdos
Prima
feram,
aeternum
sic
aurea
carmina
durent.
Lynceus,
vt
fama
est,
visu
praelatus
acuto
Omnibus,
è
summo
Siculi
qui
culmine
montis
Poenorum
in
portus
oculo
contendere
posset,
Et
numerare
etiam
versantis
littore
puppes.
Hic
simul
oppositas
moles,
simul
edita
faxa
Inserta
montes
acie
penetrabat
ad
imos,
Altaque
secretae
spectabat
viscera
terrae,
Aëra
per
purum
veluti,
vitreasue
per
vndas
Aut
liquida
quondam
crystallo
missa
videmus
Spectra,
quibus
rerum
nobis
respondet
imago.
O
quoties
patrij
residens
sub
rupe
Pachyni
Trinacriamque
omnem
suprà
speculatus
&
infrà
Aetnei
causas
ignis
motusque
videbat.
Qui
simulac
tanta
vi
se
procul
omnia
sensit
Cernere,
non
vltrà
cunctandi
certus,
&
altè
Prouidus,
externas
animum
conuertit
ad
oras.
Ergo
ratem
certa
plenus
spe
magna
videndi
Conscendit,
pelagique
deos
in
vota
salutat.
Sicanio
verùm
portu
vix
soluerat,
ecce
Cum
fera
tempestas
caelique
marisque
legentem
Graiorum
ob
portus,
Epyri
vertit
ad
vrbes.
Hanc
Arethusa
illi
Nymphas
hortata
marinas
Immisit,
Nymphisque
etiam
adnitentibus
ipsis
Et
totum
ex
imo
passim
miscentibus
ęquor,
Nanque
illas
metus
in
thalamis
ne
fortè
videri
Aequoreis
possent
inuaserat
aequus,
&
omnis
Tum
chorus
obscura
septum
caligine
caelum
Texerat,
ac
noctem
nautis
obduxerat
atram.
Hinc
ille
aerij
properans
it
proxima
Pindi
Culmina
spectatum,
nec
longum
tempus,
&
omnis
Interis
Rhodopes,
Hemi,
Tomarique
cauernas
Fontibus
irrigui
centum
procul
inde
videbat,
Oraque
cernebat
terrae
penetralia
centum.
Quin
Pindo
exoriens
aderat
Achelous
ab
ipsis
Sedib.
ante
oculos
&
ab
imo
viscere
lynceo,
Altera
qui
longo
retinet
taurina
recessu
Cornua,
seque
altè
exporgens
immensa
per
antra
Occulit
Herculeae
metuentem
verbera
clauę.
Ille
etiam
lento
praecelsa
Ceraunia
passu.
Circuit,
&
visu
simul
interiora
petiuit
Omnia,
mox
Graiae
varijs
in
montibus
orae
Consedit,
penitusque
cauis
rimatus
inhaesit
Obtutu
specubus,
mirandaque
plurima
primus
Vidit,
&
hęc
eadem
nobis
memoranda
reliquit:
Quae
dum
alijs
ad
nos
olim
delata
vicissim
Prodimus,
ante
omnes
haec
intrò
prorsus
ab
illis
Spectari
cupimus,
quibus
alto
in
pectore
Pallas
Insidet,
atque
illic
scitu
pulcherrima
versat.
Principiò
locus
&
sedes
decreta
metallis
Gignendis,
terrae
est
imum
atque
immobile
viscus
Marmoreae
in
morem
paterae
sub
montib.
altis
Excisum,
velutique
cauo
sub
fornice
clausum,
Quo
Solis
radij
penetrant,
crebrique
feruntur
Siderei
innumeris
etiam
fulgoribus
ignes,
Collectumque
coquunt
humorem,
ac
iugibus
inde
Saxa
per
&
rimas
loca
cuncta
vaporibus
explent.
Aft
vbi
continuum
passus
vapor
ille
calorem
Z