280
IO.
AVR.
AVGVRELLI
Quod
quoque
tu
facies,
neque
te
desistere
coeptis
Id
moueat,
nullos
opibus
quòd
talibus
auctos
Videris,
aut
uulgo
sese
ostentare
beatos.
Nec
quoque
te
grauia
hęc,
atque
importuna
retardent
Tempora,
quae
nunquam
miseri
sperauimus
ante,
Hostis
ut
heu
mites
inuaderet
has
quoque
terras
Barbarus,
&
longo
seruatam
tempore
pacem
Perderet
usqueadeò,
nedum
turbaret
iniquus.
Nunc
licet
inuasas
urbes,
direptaque
passim
Oppida,
nunc
turpes
praedas,
raptusque
nefandos
Audire,
&
miseris
iniecta
incendia
uillis.
Naruisiam
unde
suam
tristis
flet
Musa
Bononi.
Turpatos
etiam
cultus,
uiolataque
foedo
Milite
templa
deûm,
scelerateque
insuper
usta,
Et
confusa
simul
diuina
humanaque
tantum
Bella
nefas,
scelerumque
parens
discordia
nectit.
Pectora
quinetiam
diro
commota
pauore,
Et
concussa
hominum
paucis
sic
antè
diebus
Cernere
erat,
ueluti
dirarum
agitata
flagellis,
Vt
sibi
quisque
nouas
trepidaret
quęrere
sedes,
Collectisque
opibus
proprijs
oneratus
abiret,
Atque
solum
linquens
patrium
se
ferret
ad
urbem
Reginam,
magna
quae
cingitur
amphitrite,
Tanquam
illo
sub
tuta
forent
tunc
omnia
caelo,
Quo
sese
quondam
fugiens
electa
recepit
Ges
Italum,
ut
paruis
scopulis
seruaret
&
unda
Se
modica,
immensus
totam
cum
exureret
ignis
Italiam,
accensus
saeua
penè
undique
ab
omni
Barbarie,
&
multos
duraret
fotus
in
annos.
Quare
age,
quo
magis
haec
fortunae
subdita
cernis
Quę
boma
mendaci
mortales
nomine
iactant,
Illius
aduersum
uiolentos
fulminis
ictus
Praesidio
hoc
stabili
temet
munire
labora,
Vt
si
fortè
metus
pauidos
inuaderet
unquam
Nos
iterum
horrends,
quem
Rex
hominumque
deumque
Iniustos
potius
conuertat
iustus
in
hostes,
Ipse
tibi
atque
tuis
&
amicis
commodus
adsis.
Nanque
ubi
diuinum
secrete
munus
habebis,
Diuitibus
cunctis
opulentior
ipse
sub
ala,
Aptius,
aut
loculo
quouis,
nulloque
labore
Quo
te
cunque
pedes,
quocunque
in
tempore
tecum
Omnia
securae
gestabis
commoda
uitae.
At
si
pax
iterum
nos
exoptata
reuiset,
Quam
prope
iam,
siquid
ueri
mens
augurat,
esse
Credimus,
&
nobis
missum
diuinitus
iri,
Quo
potiore
queas
tranquillae
munera
pacis
Exercere
modo?
quàm
quo
seu
seria
tractes,
Seu
tibi
sint
cordi
lusus,
&
honesta
uoluptas,
Vtraque
tum
frugi
possis
tum
iustos
obire.
Nam
neque
auaricies,
neque
honorum
insana
cupido
Nec
qui
perturbant
reliqui
mortalia
corda
Affectus,
uarieque
mouent,
&
inaniter
angunt:
Illecebris
poterunt
ullis
te
uincere,
tanto
Praesidio,
ac
placidae
mentis
munimine
tutum.
Sed
neque
bellorum
diri
motus,
neque
pacis
Alma
quies
tantum
moueant
te
quaerere
causas
Rerum
adeò
obscuras,
nec
opes,
nec
commoda,
quante
Perpetuò
quocumque
uoles
tam
multa
sequentur.
Verum
id
praecipue
moueat,
quod
munere
dignus
Hoc
ipse
euadas
tanto,
quo
maxima
possis
Intimaque
ingentum
penitus
primordia
rerum
Noscere,
quas
facilè
haud
unquam
Natura
crearit
Ni
quis
eam
exteris
iam
nota
adiuuerit
arte.
Quę
qui
scire
queat,
felix
queat
haud
minimus
idem
Esse,
nec
optandum
quicquam
fortasse
relinquat
Praeterea,
quod
non
inuentis
talibus
ipse
Posthabeat,
laetusque
uelit
fecisse
minoris.
Mens
etenim
arcanis
solum
contenta
reclusis
Gaudet
pars
nostri
melior,
nec
plura
requirit
Cum
sese
in
ueri
secessus
intulit
altos.
IOANNIS
AVRELII
AVGVRELLI
CHRYSOPOEIAE
LIBER
TERTIVS.
Protinus
optatos
opulenti
pul¬
ueris
ortus
Exequar,
hanc
etiam
solertes
sumite
partem
Artifices,
animoque
diu
uersate
uolenti.
Maxima
iam
uobis
grauium
miracula
rerum,
Ingenteisque
ausus,
artisque
ex
ordine
summae
Ignes,
&
spaciâ,
&
numeros,
&
pondera
dicam.
In
magnis
labor
est,
necnon
par
gloria,
siquem
Respiciunt
placido
praesentes
lumine
Diui,
Insequiturque
ardens
uelut
inde
accensa
uoluntas
Ne
uos
difficilis
rerum
experientia
turbet,
Neu
me
dicendi
nouitas
ingrata
retardet.
Tu
quoque,
si
quid
adhuc
tibi,
quae
praelusimus,
Tentarunt
pectus,
uotis
persępe
uocata
(almum
Nympha
mihi,
dudum
sacri
custodia
fontis
Extremam
tantorum
operum
ne
desere
curam
Hanc
nostram
oramus.
Nec,
si
quae
maximus
Ille
tuus
cecinit
Vates
ornantia
supra
(olim
Tellurem
complexa
foues,
contemnere
prorsus
Inducas
animum,
quae
nos
imitamur,
&
ipsis
Illius
impressis
quae
nunc
uestigia
signis.
Ponimus
internae
scrutati
uiscera
terrae,
Ne
uelut
ex
alto
penitus
despecta
refutes.
Quin
uideas
siqua
pariles
ea
figere
sorte
Conamur
paruo
uadentes
grandia
passu,
Sic
eat
aeternum
puris
tibi
leniter
undis.
Mincius,
&
tenera
praetexat
arundine
ripas.
Principio
spontis
propriae,
semotus
ab
omni
Sit
cura,
&
uitam
tranquilla
per
ocia
ducat
Secretus,
latitansque
etiam,
cui
talia
curae.
Illi
sit
non
ampla
quidem,
sed
commoda
multis
Tractandis
domus,
&
uulgo
quę
abiuncta
recedat
Quaque
locis
habeat
secreta
cubicula
certis:
Quo
nullis
aditus
pateat:
ni
forsitan
ipse
lusserit
huc
famulos
non
nil
inferre
minister,
Qui
neque
quid
gestent
norint,
nec
cuius
in
usum.
Hic
breuis
aestiua
spaciantem
porticus
aura,
Et
modica
exceptu
brumali
tempore
seruent
Atria,
contineantque
domi,
nec
paruulus
absit
Hortus,
ubi
uacuum
toto
se
exerceat
anno,
Et