CHRYSOPOEIAE
LIB.
III.
283
Artificum,
qui
dum
res
has
scrutantur,
&
errant
Nunc
huc
nunc
illuc,
alienaque
saepe
secuti,
Quam
peterent,
miranda
aliàs,
nec
cognita
pridem
Inuenere,
quibus
fruitur
nunc
vita
repertis.
Vt
qui
vitra
adeò
varias
imitantia
gemmas
Effecere
prius,
necnon
qui
Nitra
Salesque
Iniunxere
simul
lymphis
&
Alumina
primi,
Seiungique
alijs
Aurum
docuere
metallis.
Vel
qui
tot
nobis
etiam
ostendere
colores,
Purpureum
viridemque,
aut
quo
caelestia
tecta
Interpicta
micant,
&
crebris
ignibus
ardent.
Seu
quem
floriferi
tranquillo
tempore
Veris
Lęta
maris
summas
spargit
Galathea
per
vndas.
Quem
facere
eximia
si
qua
cupis
arte
colorem:
Nanque
illum
nobis
etiam
natura
ministrat
Inuentum
scabris
in
rupibus,
hic
tibi
nulla
Proueniet
de
parte
magis,
quacunque
vel
arte,
Caerula
qui
placidi
referat
Neptunia
ponti,
Quàm
qui
praetenuis
flauo
detergitur
auro,
Hunc
adeo
ex
sese
profert
&
detegit
vltrò
Aurea
Cyaneo
conspirans
aura
colori,
Cum
floret
mirae
in
morem
rubiginis
aurum
Suspensum
supra
os
ollae
candentis
aceti,
Marmoreoque
etiam
completae
puluere
primum,
Deinde
fimo
in
putri,
iugiue
humore
repostę.
His
ergo
atque
alijs,
quos
enumerare
colores
Longu
esset,
cuncta
in
tabulis
simulata
reponunt
Pictores,
quaecunque
procul
propiusue
videri
Contigit,
vt
Prisci
mira
expressere,
neque
vlli
Non
eadem
mirè
nunc
&
pinxere
Minores,
Quos
meus
ingenio
cunctos
imitatus
&
arte
Iulius,
effingit
quicquid
natura
sub
ipsis
Exposuit
diuersa
oculis,
seu
surgere
montes
Aerios,
imasque
fimul
subsidere
valles,
Collibus
atque
etiam
introrsum
protendere
hiatus
Aspicias,
vacuisque
ipsos
se
findere
rimis.
Seu
petere
exiguo
comprehensos
margine
cures
Prospectu
latè
campos,
&
florida
rura,
Fluminaque
immensas
inter
currentia
terras,
Et
maria,
atque
lacus,
viridique
in
gramine
fontis,
Quo
Nymphae,
Satyrique,
&
monticolę
Syluani
Conueniunt,
caeloque
illic
&
sole
fruuntur
Quisque
suo,
varijs
intenti
lusibus
omnes.
Multaque
praeterea,
quibus
artes
haud
pudet
vti
Ceu
proprijs
reliquas,
si
qua
immiscere
metallis
Pergit
ritè
manus,
vt
cum
spirantia
quondam
Aera
Myrho,
vel
nunc
eadem
cum
excudere
Crispus
Certat
fingendi
praestans
&
fundere
iuxtà.
Multaque
construere,
&
multa
admiscere,
suumque
Sufficere
his
ignem
doctus.
Nec
inaniter
illum
Crediderim
arcanam
meditatum
plura
per
artem,
Qui
genus
id
nuper
tormenti
ex
aere
peractum
Horrendum
miseris
edit
mortalibus,
altos
Quo
murorum
apices
longè
quatit,
&
graue
pondus
Machina
terribili
iaculatur
in
aëra
bombo,
Quo
tellus
tremit
assultans,
atque
oppida
circum
Icta
procul
diro
strepitu,
ceu
fulminis,
horrent.
Quales
attonita
stupidi
percepimus
aure
Littore
nunc
Veneto,
Pataui
dum
magno
ad
vrbem
Rex
sedet,
&
latos
diuerso
milite
campos
Occupat,
at
contrà
Venetùs
se
exercitus
intrà
Continet,
&
varijs
arcet
terroribus
hostem.
Sed
quid
in
haec
fando
diuersi
venimus
an
quid
Nos
&
agit,
quo
nunc
vertit
fers
omnia
Mauors?
Pierides
contra
contendite:
nam
neque
vobis
Vnquam
aberunt,
ausint
quid
talia:
sed
neque
munus
Ingratum
est
quod
cumque
paro:
namque
hoc
mihi
tantum
Iussistis,
quod
&
ipse
lubens
praestare
laboro,
Aequo
in
his
quanuis
labor
est,
&
gloria
dispar.
Nunc
age
continuus
calor,
&
secretior
ignis,
Quo
fouet
ac
reficit
sese
vis
seminis
intus,
Edetur,
tempusque
sacri
geniale
Hymenaei,
Perpetuisque
almi
succensa
cubilia
tedis
Coniugis,
&
veri
Veneris
dicentur
Amores.
Ergo
niuem
cùm
tu
vitro
deraseris
auri,
Hanc
Hyali
paruo
rursus
in
vase
repones,
Cuius
item
modicum
feruenti
os
obstrue
vitro.
Tum
tibi
seu
lapide
excisum
formare
caminum
Siue
luto
fictum,
studeas,
cui
subdita
lampas
Ardeat
assiduum
producens
vsque
teporem,
Quem
super
impositus
densè
cinis
aurea
seruet
Semina,
quae
fundo
phialae
claudantur
in
imo,
Et
vitreo
dum
vase
diu
conclusa
coquuntur,
Ostendant
prima
varios
in
fronte
colores:
Namque
ipsum
quoniam
prae
cunctis
quęrimus
atrum
Post
quater
vndenos
soles
cum
noctibus
actos,
Vnde
color
tota
candens
educitur
arte,
Ex
atro
ad
candentem
alios
extare
necesse
est,
Quos
spectes
medios
inter
contra
ina
sensim
Apparere
tibi:
nanque
hoc
natura
requirit,
Quo
sibi
conueniat
concors,
atque
vndique
tota,
Nec
nisi
decursis
spacijs
extrema
tenebris:
Omni
nanque
dabunt
tibi
tot
se
parte
videndos,
Quot
trahit
aduerso
solis
splendore
colores
Iris,
vbi
terris
caelo
incuruata
recumbit.
Aut
quot
saepe
leui
motu
variata
videmus
Colla
referre
auium,
quas
luno
iungere
curru
Ante
alias
omnes
volucres
dignata,
superbis
Centum
Argi
voluit
praetexere
lumina
pennis.
Ast
vbi
se
fusco
perfuderit
ipsa
colore
Massa,
putes
proprium
te
suffecisse
teporem,
Quo
femella
marem
suaui
complexa
foueret
In
gremio:
ast
illi
sensim
instillaret
amorem
Fotus
amans,
dulcique
simul
langueret
vterque
Connubio,
&
ditem
proferret
denique
partum.
Hinc
ea
paulatim
pullam
deponere
vestem
Incipit,
&
sese
pallenti
obducere
palla,
Inque
dies
minus
atque
minus
pallere,
neque
vllo
Cessare
interea
momento
temporis
vnquam
Saepius
innumero
conspersa
colore
vicissim,
Quin
albere
iterum
maturet
foedere
tanti
Coniugij
iuncto,
quo
iam
resoluta
latenter
Putruit,
&
vires
quo
nunc
recreata
resumit.
Hîc
igitur
ne
qua
tepidum
summoueris
ignem
Et
genitalem
intus
vim
vi
subeunte
foueto,
Ales
vt
assiduè
tepidis
super
incubat
ouis,
Nascendisque
adhibet
pullis
intenta
vigorem.
Quem
tu
continuè
morem
seruare
memento,
Hanc
vt,
dum
Phoebi
circum
se
verterit
orbis,
Plurimus
exacto
comprehendat
tempore
candor.
Aa
4