575
284 IOANNIS AVRELII AVGVRELLI
Haec tibi tangenda est duranti denique meta,
Hic equus est soluendus, & hîc iam terminat ęquor,
Quo cursum tenuisse diu laetere laborum
Tantorum, & longum patienter multa tulisse,
Ac iam tempus adest, quo felix praemia sumas
Debita, quae tanto demum sudore pararis.
Accipies igitur viui de more subactum
Argenti pondus, triquetroque in vase repones,
Quo calefacta solent immissa metalla liquere,
Cuque tibi in medio vas ipsum aptaueris igni,
Coeperit & misso sursum feruescere fumo,
Pulueris exiguam perfecti proijce partem
Desuper, & tantis succendas follibus ignem.
Nanque id continuò, quod tu mirere, liquescet
Argenti in speciem, quam fusam deinde canali
Angusto in gracilem videas durescere virgam.
Non tamen hîc prorsus sistendum est, eia age longum
Ingresso tibi restat iter, quo pergere cura
Strenuus, & quondam felicem perfice cursum.
Nec mihi det vitio quisquam, si condita claustra
Naturae reserare nimis, vel inutile forsan
Humano quicquam generi proferre videbor,
Cum, veluti cunctos auro ditescere vellem,
Ipsum qua fieri possit ratione docere
Tentabo, abstrusum quod sic natura sub imis
Montib. occuluit, quo gens humana per omneis
Id peteret patiens atque exantlata labores,
Quóue vno precijque modum summamque tenerent
Morales, illoque foret mutatio rerum
Aequior, & varias inter commercia gentis
Apta magis. Quòd si certa produxerit arte
In lucem id quisquam, vulgoque vt pergat in vsum,
Fecerit, atque ideo preciosum vt vile putetur,
Continuò exciderint reliquae tam segniter artes,
Quantum haec extulerit caput indefessa, neque ipse
Fortè pater curis acuet mortalia corda
Amplius, inde graui passus torpere veterno
Omnia, vel potis sceleratum mox genus omnem
Iusserit humani speciem mutare decoris,
Ipsum autem, vt varijs agitauerit antè periclis
Autorem sceleris tanti, aut detrudet ad orcum
Fulmine, vel celsa religatum in rupe perennes
Aeternum poenas coget dare: nam quoid Olympo
Ossa superpositus, necnon & Pelion Ossae
Coeumque lapetumque magis sęuumque Typhoea
Finxerit horrendi Iouis ira, & fulmine dignos?
Aut magis ęthereis subductus sedibus ignis
Caucasea meritum volucrique & rupe Promethea
Quam, qui hac imprudens aurum inuulgauerit arte,
Dignus erit poena simul vt multetur vtraque?
Cauerat hac princeps re forsan Claudius vna,
Flexibile vt fieret mirando examine vitrum,
Detraheret ne quid precia olim imposta metallis
Vidit idem inferior logo pòst tempore Cęsar
Ipse etiam fortasse, artis cum perdere tantae
Artifices voluit, iussitque exurere librum
Multorum aggestum cumulum, dum fortè peragrat
Milite composito Aegypti ditissima regna,
Et timet imperio Romano prouidus arte
Ex illa, & multis opibus tunc inde paratis.
Quin frustra Phauns Pico satus, & Iouis almus
Ipse nepos, merita ferretur laude, quòd olim
Primus ad Hesperios specubus de permpserit altis
Argenti latè venas, primusque per ipsum
Aurum aditus tantos tellure recluserit ima,
Horum conditio si qua vilesceret arte.
Verùm id non agimus: non omnibus omnia nanque
Scribimus, hac tota vulgus sed parte perosi
Ludimus, & procul hinc certum est arcere profanum,
Et terrere etiam scriptis, ne attingere sensu
Speret, quę paucis canimus prudentibus, & quę
Non tanquam artifices, sed vt olim caetera, tanqua
Scrutantes opus id naturae, dicimus, & quae
Vix illis pateant magno percepta labore,
Qui moniti nobis dignique ad tanta vocantur.
Praesertim cum ritè volunt indicta relinqui
Nonnulla, aut dici scelus est ea quippe nefandum,
Ni penitus caecis ambagibus inuoluantur.
Ac nonnulla etiam (quod parcè nos tamen vltrò
Fecimus) interdum sparguntur falsa: neque illic
Omnia praecipuè credas tibi vera referri,
Ars vbi secretos duci tentatur in vsus,
Atque vbi quo pacto sese experientia promat,
Prodimus addicti perplexae legibus artis.
Quin vbi naturae vires aperimus, & artem
Illius asseclam decernimus, atque vbi primùm
Esse hanc, mox quę ea sit, ostendimus, omnia passim
Vera tibi porrò occurrent magis, & magis inde
Omnia percipies, quae sunt ducenda sub vsum,
Quam illinc, artis vbi nobis modus ipse doceri
Est visus, nostroque parens fieri documento.
Nec fuit haec fandi tantum sententia, quantum
Hîc mihi nescio quis furor incidit, vnde fauenti
Numine non trito ductarer calle sub alta
Culmina Pieridum, lętosque inuisere colles,
Et fontes haurire sacros, & carpere frondes
Sperarem, doctae iam praemia frontis honesta,
Atque adamata mihi, & multos quęsita per annos.
Haec nam sollicitas inhibent solatia curas,
Hic amor, haec vacuam tenet oblectatio mentem,
Gratiaque, atque vna haec aninm complexa voluptas
Explet, & hinc totum percurrunt gaudia pectus
Gaudia Castalidum dono concessa sororum.
Ergo hinc digrediens edico, ne quis ab igne
Amoueat, quod rexit opus, ne fortè remittat
Conceptum durante diu virtute calorem:
Sed contrà intendat potius, quo perferat ipsum
Tacta manus tamen artificis, ne quon mouentem
Vim sese excedat calor, at tam iugis & equus
Perduret, quàm laeta illum natura sequatur.
Ergo, quin pergas, tunc te mora nulla retardet,
Desieris cum iam vlterius proferre nitorem
Sperati & demum iam tum candoris adepti:
Sed tamen vt properes obstet patientia semper
Fida comes, quae te pariter ne longa moretur
Ipsa dies, faciat. neque enim tibi tempore parta
Tanta breui speres, quae si conquirere possis,
Nulla aquè quaerenda alia, aut optanda relinquas.
Hîc itaque vlterius postquam processerit ignis,
Non vnus color, aut facies spectanda, sed antè,
Quàm