575
288 IOANNIS AVRELII AVGVRELLI
Et extet animi ac corporis tantis valens,
Pro dignitate ut sedeat, ut stet, ut ambulet,
Oris venustas agilitasque totius
Vultus vt illi gratior cunctis siet
Vis insit animi tanta, tanta celeritas
Mentis, vigorque tantus, & solertia,
Qua penè cuncta suggerente discutit.
Haec si quis, inquam, serius secum putet,
Emittet illam forsitan vocem simul
Cum vate summo gentibus palàm canens:
Quàm magnifica sunt opera rex regum tua,
Sapientia in tua creasti singula.
Quin illud etiam sentiet verum legi,
Diuina quae sunt, cum videri non queant:
Haec posse in his considerata conspici,
Quae fecit ille. Nam relictus vnicus
Nobis ad illa est hic gradus, magno datus
Scandendus olim Mosi, vt antè cerneret
Quae facta, non qui fecerat, sed cum illa, quae
Fecisset opifex summus ac pater omnium
Immensus, incomprehensibilis, vnus potens
Efficere, quae fecit, eademque perdere,
Vt vult: ea, inquam, cum potenter omnia
Voluisset animo prouidus vates suo,
Ex his adiuit omnium rerum vltimam
Et ipse causam primus, vt homini datum est,
Dum vita superest: hic enim faciem dei
Dum quaerit auidus inspicere, vocem audijt
Dicentis, Haud faciem videre quiueris
Meam, sed hoc te sub cauae rupis loco
Sistam, manuque protegam, dum transeam.
At inde cum post auferam petra manum,
Videre posteriora tunc mea poteris.
Haud ergo quisquam, quae assequi sensu nequit,
Diuina quid sint quaeritans, intrinsecus
Rimetur ipsa, vasculo ne clauserit
Immensa maria, ut indicatum constitit,
Dum quaerit illa maximus rerum quidem
Scrutator olim. Propter alti littora
Maris vndisona tendebat inquirens grauis
Sensus, & amplum Trinitatis ambitum
Aurelius, in his totus, ac solis vacans,
Quae cogitabat, fortè nec tunc exitum,
Habebat vnde inueniret anxius,
Cum dulcis illi visus est infantulus
Paruam tenella sustinens concham manu,
Vastique lympha marmoris complens scrobem,
Quam pronus ipse fecerat sibi prius
Solis digitulis paruulisque nixibus.
Quod ille cernens, Ecquid, inquit, cogitas
Puelle tantos aequoris fluctus cauo
Telluris isthoc tantulo concludere?
Cui puer, Et ipse quid facere leuis putas?
Qui te illius, qui cuncta solus continet,
Vllo nec ipse continetur, expetis
Fieri capacem, dixit, atque protinus
Nubes per altas prodiens, euanuit.
Est vnus ergo congruus nobis modus
Intelligendi, parte qua quimus, deum,
Per illa, quae iam facta sunt: nam sensibus
Et ipsa capimus: mente deinde sensuum
Sequacè, tantorum creatorem vnicum
Sentimus intus, credimùs, complectimur,
Amamus, illi charitatis vinculo
Tenemur adstricti, illiusque denique
Aeterna meritis consequi confidimus.
Adscensus hic est, quo crearat primitus
Nos magnos orbis vniuersi conditor.
Vt vita praesit sensui, mentem ante eant
Sensata, visis cognitisque exordia.
Nam cum virentibus arborum terram comis
Ornasset, atque floridis herbis solum
Strauisset, atque vt vberes fructus darent,
Mandasset, his est vita tum primis data.
At cum vel vndas, aeraue, vel aridam
Animantibus complesset, illa sensibus
Et appetitus aucta vi mox reddidit.
Cum verò solers vltimò & mirum genus
Fecisset hominum, mente quamprimum valens
Effecit illud, non eis quoquam tamen
Vsu remotis, quae dedisset caeteris.
Quod eius etiam iussa declarant statim,
Deum, inquiunt, ex corde toto diligas.
Quòd inde vita, fonte ceu, nobis fluat.
Anima ex quoque tua tota, id est sensibus
Cunctis, & appetitu, vt ipsa est initium
Animalia vnde dicta sint: ex denique
Tota tua etiam mente, qua sola omnibus
Praestamus his, ubique quae terras colunt.
Hinc ergo per quae viuimus, per quae vndique
Sentimus, & per quae creauit omnia
Summusque & vnus vniuersi conditor:
Hunc acie mentis esse apertè cernimus.
At éstne fortè consequenter altera
Tui sequendi & assequendi semita
Clemens, misericors, omnibus pręsens deus?
Hanc ipse nobis cognitam reddas, & hac,
Si qua est, precamur supplices, nos ducito.
Est nanque quippe, & omnium potissima.
Aduersus excors ierat humanum genus
Mandata quondam, ac inquinarat omnia
Vnum futura secla commissum scelus.
Illoque cuncti sempiternis luctibus
Poenisque eramus destinati crimine,
Cum nos tuentem maximum è caelo patrem
Immensa mouit charitatis copia.
Natumque nostra pro salute vt mitteret,
Effecit, illi tanta tum benignitas
Fuit, misericors tanta tum clementia.
Versatus ergo est ille nobiscum diu
Hic inter homines, inter ignaros deus
Homoque, summi patris vt testis foret,
Foretque nobis veritas, & semita,
Qua tenderemus ad supernam patriam.
Testes at ipsi essemus excellentium,
Quas ille res hîc egerat, nosque omnibus
Illas per orbem panderemus singuli.
Hic sanctitate puriter vitae diu
Actae, serendis ille in vulgum vocibus,
Quaecunque frugem comparant nobis bonam,
Doctrina